ویلیام شکسپیر، یکی از بزرگ ترین درام نویسان تاریخ ادبیات، در دوران حکومت ملکه الیزابت اول و جانس اول، حدود ۳۸ نمایشنامه نوشت. این نمایشنامه ها نه تنها به خاطر داستان های دراماتیک و شخصیت های ماندگارشان، بلکه به خاطر بررسی عمیق از طبیعت انسانی، موضوعات پیچیده اجتماعی و استفاده از زبان خلاقانه مشهور هستند. شکسپیر با مهارت فراوان توانسته است عناصر مختلف رفتار انسانی را در آثار خود با هم ترکیب کند و به همین دلیل، نمایشنامه های او به چهار دسته اصلی شامل تراژدی ها، کمدی ها، نمایشنامه های تاریخی و آثار معما تقسیم می شوند. در این مقاله به بررسی انواع این نمایشنامه ها و اهمیت آن ها در تاریخ ادبیات می پردازیم.

تراژدی ها

تراژدی های شکسپیر معمولاً شامل موضوعات غم انگیز و پایانی تاریک هستند. در این آثار، شکسپیر از الگوهای تراژیک استفاده می کند که عموماً بر مرگ و ویرانی انسان های نیک خواه تأکید دارد. قهرمانان این نمایشنامه ها معمولاً به دلیل نقص های خود یا دسیسه های سیاسی دیگران، سقوط می کنند. ویژگی های بارز این تراژدی ها شامل قهرمانان معیوب، سقوط شخصیت های شریف و غلبه نیروهای خارجی مانند سرنوشت یا روح ها بر قهرمان است.

در زیر، به برخی از معروف ترین تراژدی های شکسپیر اشاره می کنیم:

• "آنتونی و کلئوپاترا": داستان عشق میان ملکه معروف مصر و سرباز رومی او که به خودکشی منتهی می شود.
• "کوریولانوس": جنرال موفق رومی که در دنیای سیاست شکست می خورد.
• "همlet": شاهزاده دانمارک که به خاطر درخواست انتقام پدرش از روح او دچار کنون می شود.
• "ژولیوس سزار": امپراتوری رومی که توسط نزدیکان خود ساقط می شود.
• "شاه لیر": پادشاه بریتانیایی که می خواهد عشق دخترانش را امتحان کند، اما در نهایت دچار فروپاشی می شود.
• "مکبث": جاه طلبی یک پادشاه اسکاتلندی که او را به قتل می کشاند.
• "اتللو": ژنرالی در ارتش مورها که به علت تحریک یکی از درباریانش، همسرش را به قتل می رساند.
• "رومئو و ژولیت": داستان عشق دو جوان که به خاطر سیاست های خانوادگی شان به فاجعه ای می انجامد.
• "تیمون آتنی": مرد ثروتمندی که تمام ثروت خود را می بخشد و سپس برای انتقام جویی برنامه ریزی می کند.
• "تیتوس آندرونیکوس": ژنرالی رومی که در جنگ تلافی جویانه ای علیه تامورا، ملکه گوت ها به انتقام می پردازد.

کمدی ها

کمدی های شکسپیر عمدتاً آثار شاد و پر از سرگرمی هستند که معمولاً هدفشان فقط خنداندن بیننده نیست، بلکه به چالش کشیدن تفکرات و سنجش هویت ها نیز هست. این آثار با استفاده از زبان هوشمندانه، بازی های زبانی، استعاره ها و توهین های ظریف، تلاش می کنند داستان هایی جذاب و پیچیده را ارائه دهند. موضوعات اصلی در کمدی های شکسپیر شامل عشق، هویت های اشتباه، و داستان های متداخل با پایان های پیچیده هستند.

در ادامه به برخی از شناخته شده ترین کمدی های شکسپیر اشاره می کنیم:

• "چطور که دوست داری": دختر یک حاکم فرانسوی در عشق با مرد اشتباهی دچار گیجی می شود و ناچار به فرار و disguise به عنوان یک مرد می شود.
• "کمدی اشتباهات": دو مجموعه دو قلو، که شامل برادران برده و نجبا هستند، در بدو تولد با هم مخلوط می شوند و باعث ایجاد دردسرهای فراوان می شوند.
• "محبت های بی ثمر": پادشاه ناوار و سه درباری اش برای سه سال از زنان دوری می کنند، اما ناگهان عاشق می شوند.
• "تاجر ونیزی": یک نجبای ولخرج ونیزی برای تحت تأثیر قرار دادن محبوبش پول قرض می گیرد، اما نمی تواند بدهی اش را پرداخت کند.
• "زنان شاد وینزر": جان فالستاف، نجبای بریتانیایی، با دو زن بازیگوش که او را فریب و مسخره می کنند، ماجراهایی دارد.
• "رویای شب نیمه تابستان": شرط بندی میان پادشاه و ملکه پری ها تأثیرات خنده داری بر روی انسان های بی خبر در جنگل آن ها دارد.
• "بیش از حد درباره هیچ": بیاتریس و بندیک، دو دشمن ونیزی، توسط دوستانشان به عشق ورزیدن به یکدیگر فریب می خورند.
• "فروپاشی شرو": مردی بی ادب موافقت می کند که با دختر ثروتمند یک ارباب پادوانی ازدواج کند.
• "طوفان": یک دوک تبدیل به جادوگر در جزیره ای دورافتاده از جادو برای انتقام گیری استفاده می کند.
• "شب دوازدهم": دوقلوهای ویولا و سباستین در طی یک طوفان از هم جدا می شوند. دختر خود را به عنوان یک مرد disguise می کند و بعدها عاشق یک کنت محلی می شود.

تاریخی

در حالی که نام این دسته از نمایشنامه ها "تاریخی" است، نمایشنامه های تاریخی شکسپیر الزماً تاریخ را به طور دقیق به تصویر نمی کشند. شکسپیر از رویدادهای تاریخی به عنوان زمینه ای برای داستان های خود استفاده می کند، اما تلاش او بر این است که داستان هایی با مضامین اجتماعی و سیاسی دوران خود را ایجاد کند. این نمایشنامه ها به بررسی نهاد سلطنت و نظام طبقاتی در انگلستان قرون وسطی می پردازند.

نمایشنامه های تاریخی شکسپیر بیشتر به پادشاهان انگلیسی اختصاص دارد و شامل چهار نمایشنامه زیر هستند که به نام هنراید شناخته می شوند: "ریچارد دوم"، "هنری چهارم" (دو قسمت) و "هنری پنجم"، که به وقایع جنگ صدساله می پردازند. همچنین "ریچارد سوم" و سه نمایشنامه "هنری ششم" از وقایع جنگ گل ها الهام می گیرند.

در زیر، به برخی از مشهورترین نمایشنامه های تاریخی شکسپیر اشاره می کنیم:

• "شاه جان": سلطنت جان لاکلند، پادشاه انگلستان از سال ۱۱۹۹ تا ۱۲۱۶.
• "ادوارد سوم": پادشاهی که از سال ۱۳۲۷ تا ۱۳۷۷ بر انگلستان حکومت می کند.
• "ریچارد دوم": سلطنت ریچارد دوم از ۱۳۷۷ تا ۱۳۹۹.
• "هنری چهارم" (قسمت های ۱ و ۲): حاکمیت هنری چهارم از ۱۳۹۹ تا ۱۴۱۳.
• "هنری پنجم": سلطنت هنری پنجم از ۱۴۱۳ تا ۱۴۲۲.
• "هنری ششم" (قسمت های ۱، ۲ و ۳): سلطنت هنری ششم از ۱۴۲۲ تا ۱۴۶۱ و ۱۴۷۰ تا ۱۴۶۱.
• "ریچارد سوم": پادشاهی که از ۱۴۸۳ تا ۱۴۸۵ حکومت کرد.
• "هنری هشتم": سلطنت هنری هشتم از ۱۵۰۹ تا ۱۵۴۷.

نمایشنامه های معما

نمایشنامه های معما یا "Problem Plays" شکسپیر به آثاری اطلاق می شود که هیچ کدام از سه دسته اصلی شامل تراژدی، کمدی یا تاریخی را به طور واضح در بر نمی گیرد. این نمایشنامه ها معمولاً ویژگی های عناصر کمدی و تراژدی را با هم ترکیب می کنند و به سرعت از وقایع تاریک به صحنه های کمدی منتقل می شوند، که باعث ایجاد یک احساس تنش و تعلیق در بین مخاطب می گردد.

این آثار اغلب به بررسی موضوعات پیچیده اجتماعی و انسانی می پردازند و شخصیت ها و تعارضات آن ها در این نمایشنامه ها مبهم و چندبعدی هستند. در زیر به چند مورد از معروف ترین نمایشنامه های معما اشاره می کنیم:

• "همه چیز به خوبی که به پایان برسد": داستان یک زن از خانواده ای عادی فرانسوی که موفق می شود پسر یک کنتس را متقاعد کند که او شایسته عشق اوست.
• "اندازه برای اندازه": دوک ونیزی که ادعا می کند به خاطر ترک شهر در حال ترک است، اما در واقع به صورت پنهانی در شهر می ماند تا وفاداری دوستان واقعی خود را بیازماید.
• "ترولوس و کروسیدا": در خلال جنگ تروا، شاهان و عاشقان داستان های دشوار خود را پیگیری می کنند که در آن عشق و جنگ در هم تنیده شده اند.

این نمایشنامه ها به علت مفاهیم عمیق و پیچیده ای که شامل آن ها می شود، برای تماشاگران و تحلیل گران ادبی جذابیت دارند و محیطی تفکرآمیز و تعجب آور را به وجود می آورند.