در ادبیات، درام به تصویرسازی رویدادهای تخیلی یا غیردخیلی از طریق اجرای دیالوگ های نوشته شده (چه نثر و چه شعر) اشاره دارد. درام ها می توانند بر روی صحنه، در فیلم یا در رادیو اجرا شوند. درام ها معمولاً به نام نمایش ها شناخته می شوند و خالقان آن ها به عنوان "نمایش نامه نویسان" یا "درام نویسان" شناخته می شوند.

این واژه از دوران ارسطو (حدود ۳۳۵ سال قبل از میلاد) استفاده شده و از کلمات یونانی δρᾶμα (یک عمل، یک نمایش) و δράω (عمل کردن، اقدام کردن) آمده است. دو ماسک نمادین درام—چهره های خندان و گریان—نماد دو موز یونانی باستان هستند: تالییا، موز کمدی، و ملپومنه، موز تراژدی.

چه چیزی درام را این قدر دراماتیک می کند؟

برای دراماتیک کردن نمایش های خود، نمایش نامه نویسان سعی می کنند به تدریج احساسات استرس و انتظار تماشاگران را با پیشرفت داستان ایجاد کنند. تنش دراماتیک زمانی افزایش می یابد که تماشاگران مدام این سوال را می پرسند که "حالا چه اتفاقی می افتد؟" و نتایج این رویدادها را پیش بینی می کنند. در یک معما، تنش دراماتیک در طول داستان افزایش می یابد تا اینکه اوج هیجان انگیز یا غیرمنتظره ای نمایان شود.

تنش دراماتیک به حفظ حدس و گمان تماشاگران بستگی دارد. در تراژدی یونانی باستانی "اودیپوس شاه"، آیا اودیپوس هرگز متوجه خواهد شد که با کشتن پدرش و خوابیدن با مادرش، طاعونی را که شهرش را تخریب کرد، ایجاد کرده است؟ و اگر بفهمد، چه کاری در این باره انجام خواهد داد؟ در "هملت" شکسپیر، آیا پرنس هملت هرگز انتقام مرگ پدرش را خواهد گرفت و از دست روح آزاردهنده اش و تصاویری از چاقوهای شناور خلاص خواهد شد؟

درام ها به شدت به دیالوگ های spoken وابسته هستند تا تماشاگران را از احساسات، شخصیت ها، انگیزه ها و برنامه های شخصیت ها مطلع کنند. از آنجا که تماشاگران درام شخصیت ها را در حال زندگی کردن تجربیاتشان می بینند بدون هیچ گونه توضیح اضافی از نویسنده، نمایش نامه نویسان معمولاً با ایجاد تنش دراماتیک از طریق ارائه سولوکی ها و دیالوگ های جانبی بر تنش دراماتیک می افزایند.

انواع درام

اجراهای دراماتیک معمولاً بر اساس حالت، لحن و عمل هایی که در طرح داستان به تصویر کشیده شده اند، به دسته های خاصی تقسیم می شوند. برخی از انواع محبوب درام عبارتند از:

• کمدی: با لحن سبک تر، کمدی ها به منظور خوشحال کردن تماشاگران طراحی شده اند و معمولاً به پایانی شاد ختم می شوند. کمدی ها شخصیت های غیرمعمول را در موقعیت های جالب قرار می دهند که موجب می شود کارها و گفتارهای خنده داری انجام دهند. کمدی می تواند همچنین کنایه آمیز باشد و به موضوعات جدی بخندد. زیرژانرهای متعددی از کمدی وجود دارد، از جمله کمدی رمانتیک، کمدی احساسی، کمدی آداب و رسوم، و کمدی تراژیک—تئاترهایی که شخصیت ها با طنز به تراژدی پرداخته و موقعیت های جدی را به پایان های شاد تبدیل می کنند.
• تراژدی: بر پایه مضامین تاریک تر، تراژدی ها موضوعات جدی مانند مرگ، فاجعه و رنج انسانی را به طور باوقار و تأمل برانگیز به تصویر می کشند. به ندرت پایانی شاد را تجربه می کنند و شخصیت های تراژدی، مانند هملت شکسپیر، معمولاً با نقص های شخصیتی تراژیک مواجه اند که در نهایت به نابودی آن ها می انجامد.
• فارس: شامل اشکال اغراق شده یا ابزورد از کمدی، فارس نوعی درام بی معنی است که شخصیت ها به طور عمدی به زیاده روی در عمل می پردازند و از طنز فیزیکی استفاده می کنند. مثال هایی از فارس شامل نمایش "در انتظار گودو" اثر ساموئل بکت و فیلم موفق ۱۹۸۰ "هواپیما!" نوشته جیم آبراهامز است.
• ملودرام: نوعی از درام که شخصیت های یک بعدی مانند قهرمانان، قهرمانان زن و شرورها را در موقعیت های حساسی، رمانتیک و اغلب خطرناک به تصویر می کشد. گاهی اوقات به آن ها "گریه آور" گفته می شود و مثال هایی از ملودرام ها شامل نمایش "مناظر شیشه ای" اثر تنسی ویلیامز و فیلم کلاسیک "به سوی باد" پیرامون عشق در طول جنگ داخلی ایالات متحده، بر اساس رمان مارگارت میچل است.
• اوپرا: این ژانر متنوع درام، تئاتر، دیالوگ، موسیقی و رقص را ترکیب می کند تا داستان های بزرگ تراژدی یا کمدی را روایت کند. از آنجا که شخصیت ها احساسات و نیات خود را از طریق آواز بیان می کنند، بازیگران باید هنرپیشه ها و خوانندگان ماهری باشند. اوپراهای کلاسیک همچون "لا بوهم" اثر جیانی پوشینی و کمدی بی پرده "فالستاف" اثر جوزپه وردی نمونه های بارزی از اوپرا هستند.
• دوکودراما: یک ژانر نسبتاً جدید، دوکودراماها تجسم های دراماتیک از رویدادهای تاریخی یا موقعیت های غیردخیلی هستند. این ژانر بیشتر در فیلم ها و تلویزیون از تئاتر زنده ارائه می شود و مثال های محبوب آن شامل "آپولو ۱۳" و "۱۲ سال بردگی" بر اساس خودزندگی نامه سولومون نورتاپ است.

مثال کلاسیک کمدی و تراژدی

شاید هیچ دو نمایشی بهتر از این دو اثر کلاسیک ویلیام شکسپیر، تضاد بین ماسک های درام—کمدی و تراژدی—را نشان ندهند.

کمدی: خیال پردازی نیمه تابستان

در کمدی رمانتیک "خیال پردازی نیمه تابستان"، شکسپیر یکی از موضوعات مورد علاقه اش—"عشق بر همه چیز غلبه می کند"—را با چاشنی طنز کاوش می کند. به دلیل مجموعه ای از موقعیت های کمدی و پیش بینی ناپذیر، زوج های جوان همچنان در عشق به هم می افتند. در حالی که آن ها درگیر نواقص عشق هستند، مشکلات واقعی و خنده دارشان به طرز جادویی توسط فردی شیطنت کار به نام باک حل می شود. در پایان خوش شکسپیری، دشمنان قدیمی دوستان صمیمی می شوند و عاشقان واقعی برای زندگی شاداب و همراه هم دوباره به هم می رسند.

"خیال پردازی نیمه تابستان" به عنوان مثالی از این که چگونه نمایش نامه نویسان از تعارضی ابدی بین عشق و کنوانسیون های اجتماعی به عنوان منبعی از طنز استفاده می کنند، ذکر شده است.

تراژدی: رومئو و ژولیت

جوانان عاشق هرگز به خوشبختی نمی رسند در تراژدی فراموش نشدنی "رومئو و ژولیت" شکسپیر. در یکی از پر اجراترین نمایش ها در تاریخ، عشق بین رومئو و ژولیت به دلیل دشمنی شدید بین خانواده هایشان، مونتاگ ها و کپیولت ها، محکوم است. در شبی که عاشقان محکوم به طور مخفیانه ازدواج می کنند، رومئو در یک دوئل پسرعمو ژولیت را می کشد و ژولیت برای جلوگیری از ازدواجش با دوستی از خانواده اش، مرگش را جعل می کند. رومئو که از نقشه ژولیت بی خبر است، به قبر او می رود و با باور به اینکه او مرده است، خودش را می کشد. وقتی ژولیت از مرگ رومئو مطلع می شود، واقعاً خود را می کشد.

شکسپیر با استفاده از تکنیک تغییر حالات میان امید و ناامیدی، تنش دراماتیک دل خراشی را در "رومئو و ژولیت" ایجاد می کند.

اصطلاحات کلیدی درام

• درام: تجسم رویدادهای تخیلی یا غیردخیلی در تئاتر، فیلم، رادیو یا تلویزیون.
• تالییا: موز کمدی یونانی، که به عنوان یکی از دو ماسک درام به تصویر کشیده می شود.
• ملپومنه: موز تراژدی یونانی، ماسک دیگر درام.
• تنش دراماتیک: اساسی ترین عنصر درام که برای تحریک احساسات تماشاگران استفاده می شود.
• کمدی: ژانر طنزآمیز درام که به منظور خنداندن تماشاگران به سمت پایان شاد نمایش پیش می رود.
• تراژدی: تجسم موضوعات تاریک مانند مرگ، فاجعه، خیانت و رنج انسانی.
• فارس: شکل اغراق شده ای از کمدی که به عمد در آن از بازیگری و کمدی اغراق شده استفاده می شود.
• ملودرام: به تصویر کشیدن شخصیت های کلاسیک ساده مانند قهرمانان و شرورها که با وضعیت های حساس، رمانتیک و اغلب خطرناک رو به رو هستند.
• اوپرا: ترکیب هنری دیالوگ، موسیقی و رقص برای روایت داستان های بزرگ تراژدی یا کمدی.
• دوکودراما: رویدادهای تاریخی یا غیردخیلی که به طور دراماتیک به تصویر کشیده می شوند.