چرا هر عدد ناصفر به توان صفر برابر ۱ است و چرا \( 2^{-3}=\frac{1}{8} \)؟ پاسخ در چند قانون سادهی توان نهفته است که از تعریف «ضرب مکرر» بیرون میآیند. این مقاله هفت قانون اصلی توان را با اثبات کوتاه، جدول خلاصه، نکات مربوط به پایهی منفی و شش مثال حلشده — از سادهسازی عبارتهای جبری تا محاسبه با نماد علمی — آموزش میدهد.
توان یعنی ضرب مکرر یک عدد در خودش و رادیکال عمل معکوس آن است: پیدا کردن عددی که به توان معینی برسد. این دو مفهوم با «توان کسری» به یک زبان واحد تبدیل میشوند، چون \( \sqrt[n]{a}=a^{1/n} \). این مقاله نقشهی کامل مبحث است: قوانین توان، توان صفر، منفی و کسری، مفهوم رادیکال و فرجه، سادهسازی رادیکالها و معادلات رادیکالی، همراه با رابطهی میان آنها و اشتباهات رایج.
هر دستگاه معادلات خطی را میتوان به شکل فشردهی \( AX=B \) نوشت و با ابزارهای ماتریسی حل کرد. این مقاله سه روش اصلی را آموزش میدهد: حذف گاوسی روی ماتریس افزوده (که همان روش حذفی در قالبی منظم است)، ضرب در ماتریس وارون \( X=A^{-1}B \)، و قاعدهی کرامر که هر مجهول را بهصورت نسبت دو دترمینان میدهد. برای هر روش مثال حلشده آمده و توضیح داده شده که هرکدام کجا مناسب است و وقتی دترمینان صفر است چه باید کرد.
در روش جانشینی، یکی از مجهولها را از یک معادله بر حسب بقیه بیان میکنیم و این عبارت را در معادلههای دیگر جای آن مجهول میگذاریم تا تعداد مجهولها کم شود. این روش برای دستگاههایی که در آنها مجهولی با ضریب ۱ وجود دارد سریعترین راه است و برای دستگاههای غیرخطی — مثل یافتن نقاط برخورد یک خط با دایره یا سهمی — تقریباً همیشه روش اصلی است. هفت مثال حلشده از ساده تا شرط مماس بودن در این مقاله آمده است.
در روش حذفی، دو معادله را در عددهای مناسب ضرب و با هم جمع میکنیم تا یکی از مجهولها کاملاً از بین برود و معادلهای تکمجهولی باقی بماند. این مقاله توضیح میدهد چرا این کار جواب دستگاه را تغییر نمیدهد، چطور با کوچکترین مضرب مشترک ضرایب، عددهای ضرب را انتخاب کنیم، و چطور با همین روش دستگاههای بدون جواب و بیشمار جواب را تشخیص دهیم.
دستگاه سه معادله سه مجهول با همان ایدهی دستگاه دومجهولی حل میشود، فقط یک مرحله بیشتر: با حذف یک مجهول از دو جفت معادله، به دستگاه دو معادله دو مجهول میرسیم، آن را حل میکنیم و با جایگذاری پسرو مجهول سوم را مییابیم. این مقاله روش گامبهگام، تعبیر هندسی سه صفحه در فضا، و نحوهی تشخیص حالتهای بیشمار جواب و بدون جواب را با پنج مثال حلشده توضیح میدهد.
دستگاه دو معادلهی خطی با دو مجهول، دو خط در صفحه است و جوابش نقطهی برخورد آن دو خط. چون دو خط یا متقاطعاند، یا موازی، یا منطبق، دستگاه یا یک جواب دارد، یا هیچ، یا بیشمار. این مقاله نشان میدهد چطور با مقایسهی نسبت ضرایب، بدون حل کامل، تعداد جواب را تشخیص دهیم؛ فرمول کلی جواب را به دست میآورد و با مثالهای نموداری، پارامتری و کاربردی تمرین میکند.