به طور کلی، دوره قرون وسطی به سه بخش تقسیم می شود: قرون وسطی اولیه، قرون وسطی عالی و قرون وسطی پسین. مانند خود دوره قرون وسطی، هر یک از این سه بخش نیز فاقد پارامترهای دقیق و مشخصی هستند.

اگرچه در برخی از زبان ها، قرون وسطی به صورت مفرد نام گذاری شده است (به طور مثال در فرانسه le moyen age و در آلمانی das mittlere Alter)، تصور کردن دوره قرون وسطی به عنوان چیزی جز «عصرها» (جمع) دشوار است. این موضوع به دلیل مباحث متعدد موجود در این دوره طولانی و همچنین به خاطر زیر دوره های زمانی درون این عصر است.

قرون وسطی اولیه

دوره قرون وسطی اولیه گاهی اوقات به نام «عصر تاریکی» نامیده می شود. این لقب از سوی کسانی به وجود آمد که می خواستند دوره پیشین را به طور نامطلوبی با دوره «روشنفکری» خود مقایسه کنند. محققان مدرن که واقعاً به بررسی دوره قرون وسطی پرداخته اند، معمولاً از این لقب استفاده نمی کنند، زیرا قضاوت درباره گذشته مانع درک واقعی از زمان و مردم آن می شود. با این حال، این اصطلاح به دلیل این که ما به طور نسبی اطلاعات کمی درباره رویدادها و فرهنگ مادی آن زمان داریم، هنوز تا حدی مناسب به شمار می آید.

سقوط روم

این دوره معمولاً به عنوان آغاز «سقوط روم» در نظر گرفته شده و به طور معمول تا قرن یازدهم ادامه می یابد. این دوره شامل حکومت های کارولنیگ، آلفرد کبیر و پادشاهان دانمارکی انگلستان است؛ همچنین فعالیت های مکرر وایکینگ ها، جنجال های تصویرپرستی و تولد و گسترش سریع اسلام در شمال آفریقا و اسپانیا را شامل می شود. در طور این قرن ها، مسیحیت در بسیاری از نقاط اروپا گسترش یافته و پاپ به یک نهاد سیاسی قوی تبدیل شده است.

دوره باستان پسین

قرون وسطی اولیه گاهی اوقات به عنوان باستان پسین نیز نامیده می شود. این دوره معمولاً به عنوان آغاز بین قرن سوم و تا قرن هفتم و گاهی تا قرن هشتم در نظر گرفته می شود. برخی از محققان باستان پسین را متمایز و جدا از دنیای باستان و دوره قرون وسطی می بینند؛ در حالی که دیگران آن را به عنوان پلی میان این دو دوره می دانند که عوامل مهمی از هر دو عصر در آن همپوشانی دارد.

قرون وسطی عالی

دوره قرون وسطی عالی دوره ای است که به نظر می رسد بهترین نماد دوران قرون وسطی باشد. معمولاً این دوره از قرن یازدهم آغاز می شود و برخی از محققان آن را در سال 1300 به پایان می رسانند و دیگران آن را تا 150 سال دیگر گسترش می دهند. حتی اگر آن را فقط به 300 سال محدود کنیم، قرون وسطی عالی شاهد رویدادهای مهمی مانند فتح نرماندی در بریتانیا و سیسیل، جنگ های صلیبی اولیه، جنجال های سرمایه گذاری و امضای مانیفست بزرگ بود. تا پایان قرن یازدهم، تقریباً هر گوشه ای از اروپا مسیحی شده بود (با استثنای قابل توجه بخش های زیادی از اسپانیا) و پاپ، که به عنوان یک نیروی سیاسی مستقر شده بود، در مبارزه ای دائمی با برخی از حکومت های دنیوی و هم پیمانی با برخی دیگر بود.

شکوفایی جامعه قرون وسطی

این دوره معمولاً به عنوان نمایه ای از «فرهنگ قرون وسطی» در نظر گرفته می شود. به دلیل رنسانس فکری در قرن دوازدهم، ظهور فلاسفه ای چون پتر آبلار و توماس آکوییناس و تأسیس دانشگاه های مهمی مانند دانشگاه های پاریس، آکسفورد و بولونیا، از آن به عنوان «شکوفایی» جامعه قرون وسطی یاد می شود. در این دوره، ساخت قلعه های سنگی و بنا کردن برخی از زیباترین کلیساهای اروپا به اوج خود رسید.

فئودالیسم به طور ریشه ای تثبیت شد

از نظر فرهنگ مادی و ساختار سیاسی در دوره قرون وسطی، قرون وسطی عالی شاهد اوج مدرنیسم قرون وسطایی بود. آنچه امروز آن را فئودالیسم می نامیم در بریتانیا و بخش هایی از اروپا به طور محکم تثبیت شده بود؛ تجارت کالاهای لوکس و همچنین مواد غذایی رونق یافته و شهرها از طرف فئودال ها به اعطای امتیاز و حتی تأسیس جدید، با سرعت فعالیت داشتند و جمعیت سرریز شده به سرعت افزایش می یافت. تا پایان قرن سیزدهم، اروپا در اوج اقتصادی و فرهنگی قرار داشت و در آستانه یک کاهش بود.

قرون وسطی پسین

پایان قرون وسطی را می توان به عنوان یک تحول از دنیای قرون وسطی به دنیای مدرن اولیه توصیف کرد. معمولاً این دوران از سال 1300 آغاز می شود، اگرچه برخی از محققان به اواسط تا اواخر قرن پانزدهم به عنوان آغاز پایان اشاره می کنند. بار دیگر، پایان نهایی قابل بحث است و از 1500 تا 1650 متغیر است.

رویدادهای فاجعه بار و شگفت انگیز قرن چهاردهم شامل جنگ صدساله، طاعون سیاه، پاپی آوینیون، رنسانس ایتالیا و شورش دهقانان می شود. قرن پانزدهم شاهد سوزاندن ژان دارک، سقوط قسطنطنیه به ترک ها، خروج موری ها از اسپانیا و اخراج یهودیان، جنگ های رزها و سفر کلمب به دنیای جدید بود. قرن شانزدهم تحت تأثیر اصلاحات مذهبی و متبرک به تولد شکسپیر بود. قرن هفدهم که به ندرت در دوره قرون وسطی گنجانده می شود، شاهد آتش سوزی بزرگ لندن، شیوع شکار جادوگران و جنگ سی سال بود.

قحطی، بیماری و کاهش جمعیت

هرچند قحطی و بیماری همواره تهدیدی پنهان بودند، اما در دوره قرون وسطی پسین نتایج وحشتناک آن ها به وفور مشاهده شد. طاعون سیاه، که توسط قحطی و افزایش جمعیت پیش آمده بود، حداقل یک سوم جمعیت اروپا را نابود کرد و پایان رونق دوره قرون وسطی عالی را رقم زد. کلیسا که زمانی از احترام زیادی در بین مردم برخوردار بود، با کاهش مقام مواجه شد زمانی که برخی از کشیشان از خدمت به بیماران در طول طاعون خودداری کردند و وقتی که از ارث هایی که از قربانیان طاعون به دست آمده بود، سودهای هنگفتی به دست آورد، موجب خشم عمومی شدند.

شهری ها و شهرها بیشتر و بیشتر به دنبال گرفتن کنترل دولت های خود از دستان روحانیون یا نخبگانی بودند که قبلاً بر آن ها حکومت می کردند. کاهش جمعیت تغییرات اقتصادی و سیاسی را به دنبال داشت که هرگز به حالت قبل بازنمی گشت.

نشانه های حقوق فردی

جامعه قرون وسطی عالی با ویژگی هایی چون نهادها شناسایی می شد. نخبگان، روحانیون، دهقانان و صنف ها—همه به عنوان نهادهای گروهی به رفاه اعضای خود توجه داشتند اما رفاه جامعه و خصوصاً جامعه خود را در اولویت قرار می دادند. اکنون، مانند آنچه در رنسانس ایتالیا مشهود بود، توجه جدیدی به ارزش فرد در حال شکل گیری بود. به هیچ وجه نه جامعه قرون وسطی پسین و نه مدرن اولیه فرهنگی برابرگرا نبود، اما بذر ایده حقوق بشر کاشته شده بود.

تاریخ های آغاز و پایان متغیر است

نقطه نظرات ارائه شده در صفحات قبل به هیچ وجه تنها راه ها برای نگاه به دوره قرون وسطی نیستند. هر کسی که به مطالعه یک منطقه جغرافیایی کوچک تر، مانند بریتانیای بزرگ یا شبه جزیره ایبری بپردازد، به راحتی تاریخ های شروع و پایان این دوره را کشف خواهد کرد. دانشجویان هنر، ادبیات، جامعه شناسی، نظامی گری و بسیاری از موضوعات دیگر نیز هر کدام نقاط قوت خاصی را در موضوعات مورد علاقه خود خواهند یافت. و ما شک نداریم که شما نیز یک رویداد خاص خواهید دید که به قدری مهم به نظر می رسد که آغاز یا پایان دوره قرون وسطی را برای شما تعریف می کند.

تعریف دوره های تاریخی

این نکته مطرح شده است که تمامی دوره های تاریخی تعاریف سلیقه ای هستند و بنابراین، تعریف دوره قرون وسطی واقعاً از اهمیت خاصی برخوردار نیست. ما بر این باوریم که تاریخ نگار واقعی در این رویکرد کمبودی احساس خواهد کرد. تعریف دوره های تاریخی نه تنها هر دوره را برای تازه واردان قابل دسترس تر می کند؛ بلکه به دانشجوی جدی کمک می کند تا رویدادهای مرتبط را شناسایی کرده، الگوهای علت و معلول را بشناسد، تأثیر فرهنگ یک دوره بر زندگی کنندگان در آن را درک کند و در نهایت، معنای عمیق تری در داستان گذشته مان بیابد.

بنابراین، انتخاب خود را انجام دهید و از مزایای نزدیک شدن به قرون وسطی از منظر منحصر به فرد خود بهره مند شوید. چه شما یک محقق جدی باشید که در راه آموزش عالی گام برمی دارد و چه یک آماتور جدی، هر نتیجه ای که بتوانید از آن با شواهد حمایت کنید، نه تنها دارای اعتبار خواهد بود بلکه به شما کمک خواهد کرد که دوره قرون وسطی را برای خودتان تسخیر کنید. و تعجب نکنید اگر در طول مطالعات تان، دیدگاه شما نسبت به دوران قرون وسطی تغییر کند.