صورت فلکی عقاب، با نام لاتین Aquila، در آسمان تابستان نیمکره شمالی و زمستان نیمکره جنوبی خودنمایی می‌کند. این صورت فلکی، اگرچه در مقایسه با همسایگانش کوچک به نظر می‌رسد، اما سرشار از اجرام آسمانی جذاب است که رصدگران آماتور می‌توانند با یک تلسکوپ کوچک خانگی، آنها را به تماشا بنشینند.
صورت فلکی عقاب" width="1369" height="830" loading="lazy" /> تصویری از صورت فلکی عقاب. درخشان‌ترین ستاره آن، نسر واقع یا Altair است. این صورت فلکی در نزدیکی صورت فلکی دُنب و صورت فلکی قوس قرار دارد. در یک آسمان تاریک، ناظران می‌توانند ببینند که عقاب در صفحه کهکشان راه شیری قرار گرفته است. در این مقاله با صورت فلکی عقاب، نحوه یافتن آن، تاریخچه و افسانه‌های مرتبط با آن و همچنین برخی از اجرام آسمانی جذاب موجود در آن آشنا خواهیم شد. پس اگر به ستاره شناسی و رصد آسمان شب علاقه دارید، با ما همراه باشید.
چگونه صورت فلکی عقاب را پیدا کنیم؟
ساده‌ترین راه برای پیدا کردن صورت فلکی عقاب، یافتن صورت فلکی دُنب (Cygnus) است. دُنب که اغلب به شکل یک صلیب دیده می‌شود، در شب‌های تابستانی، از اواسط تیر ماه به بعد، در بالای سر قرار می‌گیرد. به نظر می‌رسد دُنب در حال پرواز در امتداد کهکشان راه شیری (که از درون به صورت نواری از ستارگان در آسمان دیده می‌شود) به سمت عقاب است. عقاب شبیه علامت + کج و معوج به نظر می‌رسد.
ستارگان درخشان صورت فلکی عقاب، صورت فلکی شلیاق (Lyra) و صورت فلکی دُنب یک شکل آشنا به نام مثلث تابستانی را تشکیل می‌دهند که از اوایل تابستان تا اواخر سال در نیمکره شمالی قابل مشاهده است. با پیدا کردن مثلث تابستانی، یافتن صورت فلکی عقاب آسان‌تر خواهد بود.
تصویری از صورت فلکی عقاب. درخشان‌ترین ستاره آن، نسر واقع یا Altair است. این صورت فلکی در نزدیکی صورت فلکی دُنب و صورت فلکی قوس قرار دارد. در یک آسمان تاریک، ناظران می‌توانند ببینند که عقاب در صفحه کهکشان راه شیری قرار گرفته است. تفسیرهای تاریخی از صورت فلکی عقاب
صورت فلکی عقاب از دوران باستان شناخته شده بود. این صورت فلکی توسط ستاره شناس کلودیوس بطلمیوس فهرست‌بندی شد و در نهایت به عنوان یکی از 88 صورت فلکی مدرن که توسط اتحادیه بین‌المللی نجوم (IAU) نقشه‌برداری شده‌اند، به تصویب رسید.
از زمانی که این الگوی ستاره‌ای برای اولین بار توسط بابلی‌ها تفسیر شد، تقریباً همیشه به عنوان یک عقاب شناخته شده است. در واقع، نام "Aquila" از کلمه لاتین به معنای "عقاب" گرفته شده است. عقاب در مصر باستان نیز به خوبی شناخته شده بود، جایی که به عنوان پرنده‌ای همراه با خدای هوروس دیده می‌شد. به طور مشابه توسط یونانیان و بعداً رومیان تفسیر شد، که آن را Vultur volans (کرکس پرنده) نامیدند.
در چین، افسانه‌هایی در مورد خانواده و جدایی در رابطه با این الگوی ستاره‌ای نقل می‌شد. فرهنگ‌های پلینزی عقاب را به طرق مختلفی می‌دیدند، از جمله به عنوان یک جنگجو، یک ابزار و یک ستاره ناوبری.
ستارگان صورت فلکی عقاب
شش ستاره درخشان این منطقه، بدنه عقاب را تشکیل می‌دهند که در پس‌زمینه‌ای از ستارگان کم‌نورتر قرار گرفته‌اند. صورت فلکی عقاب در مقایسه با صورت‌های فلکی مجاور نسبتاً کوچک است.
درخشان‌ترین ستاره آن α Aquilae است که با نام نسر واقع (Altair) نیز شناخته می‌شود. این ستاره تنها حدود 17 سال نوری از زمین فاصله دارد و به همین دلیل، همسایه نسبتاً نزدیکی محسوب می‌شود. دومین ستاره درخشان β Aquilae است که با نام الشاین (Alshain) شناخته می‌شود. نام آن از یک اصطلاح عربی به معنای "ترازو" گرفته شده است. ستاره‌شناسان معمولاً از حروف یونانی کوچک برای اشاره به ستارگان استفاده می‌کنند، به این ترتیب که درخشان‌ترین ستاره را با آلفا، بتا و غیره نشان می‌دهند و به همین ترتیب، به ستارگان کم‌نورتر حروف پایین‌تری در الفبا اختصاص داده می‌شود.
صورت فلکی عقاب دارای چندین ستاره دوتایی است، از جمله 57 Aquilae. این ستاره از یک ستاره نارنجی رنگ تشکیل شده است که با یک ستاره سفید رنگ جفت شده است. بیشتر رصدگران می‌توانند این جفت را با یک دوربین دوچشمی خوب یا یک تلسکوپ خانگی مشاهده کنند. به دنبال سایر ستاره‌های دوتایی در صورت فلکی عقاب نیز باشید.
نمودار ستاره ای از صورت فلکی عقاب که مرزهای IAU و درخشان‌ترین ستارگانی که این الگو را تشکیل می‌دهند، نشان داده شده است. اجرام اعماق آسمان در صورت فلکی عقاب
صورت فلکی عقاب در صفحه کهکشان راه شیری قرار دارد، به این معنی که تعدادی خوشه ستاره‌ای در مرزهای آن وجود دارد. بیشتر آنها نسبتاً کم نور هستند و برای مشاهده آنها به یک دوربین دوچشمی خوب نیاز است. یک نمودار ستاره‌ای خوب به شما در یافتن آنها کمک می‌کند. همچنین یک یا دو سحابی سیاره‌ای در صورت فلکی عقاب وجود دارد، از جمله NGC 6781. برای مشاهده آن به یک تلسکوپ خوب نیاز است و یک چالش مورد علاقه برای عکاسان نجومی است. با یک تلسکوپ قدرتمند، NGC 6781 همانطور که در زیر دیده می‌شود رنگارنگ و چشمگیر است. نمای از طریق یک تلسکوپ خانگی چندان رنگارنگ نیست، بلکه به جای آن یک "لکه" نور خاکستری مایل به سبز را نشان می‌دهد.
سحابی سیاره‌ای NGC 6781 که از طریق یکی از تلسکوپ‌های رصدخانه جنوبی اروپا در شیلی عکاسی شده است. این سحابی در صورت فلکی عقاب قرار دارد و با یک تلسکوپ خانگی خوب قابل مشاهده است. عقاب، سکوی پرتابی برای کاوش در آسمان
رصدگران می‌توانند از صورت فلکی عقاب به عنوان نقطه‌ی شروعی برای کاوش در کهکشان راه شیری و خوشه‌ها و اجرام آسمانی فراوانی که در صورت‌های فلکی مجاور مانند صورت فلکی قوس قرار دارند، استفاده کنند. مرکز کهکشان ما در جهت صورت فلکی قوس و همسایه آن، صورت فلکی عقرب واقع شده است.
درست بالای نسر واقع (Altair)، دو صورت فلکی کوچک به نام‌های دلفین (Delphinus) و پیکان (Sagitta) قرار دارند. دلفین یکی از آن الگوهای ستاره‌ای است که واقعاً شبیه نامش به نظر می‌رسد؛ دلفینی کوچک و شاد در دریای پرستاره کهکشان راه شیری.
چگونه صورت فلکی عقاب را پیدا کنیم؟ راهنمای جامع رصد Aquila — https://rayeshmand.ir/article/how-to-find-the-aquila-constellation