زیگورات‌ها سازه‌های عظیم و باستانی هستند که در تمدن‌های بین‌النهرین و فلات‌های غربی ایران باستان، به عنوان بخشی از مجموعه معابد، نقش مهمی ایفا می‌کردند. از سومر و بابل گرفته تا آشور، حدود ۲۵ زیگورات شناخته شده است که به طور مساوی بین این تمدن‌ها تقسیم شده‌اند.
شکل متمایز زیگورات‌ها، تشخیص آنها را آسان می‌کند: یک سکوی مربعی شکل با دیوارهایی که به سمت بالا باریک می‌شوند و یک سطح صاف در بالا که احتمالا نیایشگاهی بر آن قرار داشته است. هسته زیگورات‌ها از خشت خام و نمای بیرونی آنها از آجرهای پخته شده تشکیل شده است. برخلاف اهرام مصر، زیگورات‌ها سازه‌هایی توپر و بدون اتاق‌های داخلی بودند. یک پلکان خارجی یا یک سطح شیب‌دار مارپیچ، دسترسی به سکوی بالایی را فراهم می‌کرد.
واژه "زیگورات" از یک زبان سامی منقرض شده گرفته شده و از فعلی به معنای "ساختن بر روی یک فضای صاف" مشتق شده است.
تعدادی از زیگورات‌های باقی‌مانده، همگی در وضعیت‌های مختلفی از ویرانی قرار دارند. با این حال، بر اساس ابعاد پایه‌های آنها، گمان می‌رود که ارتفاع آنها به حدود 45 متر می‌رسیده است. احتمالا دامنه‌های پلکانی زیگورات‌ها با درختچه‌ها و گیاهان گلدار پوشیده شده بودند و بسیاری از محققان بر این باورند که باغ‌های معلق افسانه‌ای بابل، در واقع یک زیگورات بوده است. زیگورات ها در دوران باستان به عنوان نمادی از ارتباط آسمان و زمین و محل عبادت خدایان به شمار می‌رفتند.
تاریخچه و کارکرد زیگورات
زیگورات‌ها از قدیمی‌ترین سازه‌های مذهبی جهان به شمار می‌روند، با اولین نمونه‌ها که به حدود 2200 سال قبل از میلاد برمی‌گردند و آخرین ساخت و سازها تقریباً در 500 سال قبل از میلاد انجام شده‌کند. تنها تعداد کمی از اهرام مصر، قدمت بیشتری نسبت به قدیمی‌ترین زیگورات‌ها دارند.
زیگورات‌ها توسط بسیاری از مناطق محلی بین‌النهرین ساخته شده‌اند. هدف دقیق از ساخت زیگورات‌ها ناشناخته است، زیرا باورهای مذهبی آن دوران، مانند مصریان، مستند نشده‌اند. با این حال، این فرضیه وجود دارد که زیگورات‌ها، مانند بسیاری از سازه‌های معبد برای ادیان مختلف، به عنوان خانه‌ای برای خدایان محلی در نظر گرفته می‌شدند. هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد از زیگورات‌ها به عنوان مکانی برای عبادت یا آیین‌های عمومی استفاده می‌شده است و تصور می‌شود که به طور کلی فقط کاهنان در زیگورات‌ها حضور داشتند. به جز اتاق‌های کوچکی در اطراف سطح بیرونی پایین، زیگورات ها سازه‌هایی توپر و بدون فضاهای داخلی بزرگ بودند.
زیگورات‌های حفظ شده
تنها تعداد انگشت‌شماری از زیگورات‌ها امروزه قابل مطالعه هستند که بیشتر آنها به شدت ویران شده‌اند.
- یکی از بهترین زیگورات‌های حفظ شده، زیگورات اور است که در شهر مدرن تال‌المقیار در عراق قرار دارد.
- بزرگترین خرابه زیگورات در چغازنبیل، ایلام (در جنوب غربی ایران امروزی) با ابعاد 102 متر مربع و ارتفاع 24 متر واقع شده است، اگرچه این ارتفاع کمتر از نصف ارتفاع اصلی تخمین زده شده است.
- یک زیگورات بسیار قدیمی در تپه سیلک در کاشان امروزی ایران قرار دارد.
- برخی از محققان معتقدند که برج افسانه‌ای بابل ممکن است زیگوراتی بوده که بخشی از مجموعه معبد در بابل (عراق امروزی) بوده است. با این حال، تنها کمترین آثار از آن زیگورات باقی مانده است.
زیگورات چیست؟ سفری به معابد باستانی بین النهرین + تصاویر — https://rayeshmand.ir/article/what-is-a-ziggurat