سراتوسور (Ceratosaurus)، به معنای "خزنده شاخدار" در زبان یونانی، دایناسوری گوشت‌خوار و منحصربه‌فرد از دوران ژوراسیک پسین است. این دایناسور با ویژگی‌های خاص خود، از جمله شاخ کوچک روی سر، ردیفی از صفحات استخوانی روی پشت و دندان‌های تیز، همواره مورد توجه دیرینه‌شناسان بوده است. زیستگاه اصلی سراتوسور در مناطق باتلاقی جنوب آمریکای شمالی بوده و حدود 150 تا 145 میلیون سال پیش زندگی می‌کرده است.

ویژگی‌های برجسته سراتوسور

• نام: سراتوسور (Ceratosaurus) به معنی "خزنده شاخدار"
• زیستگاه: باتلاق‌های جنوب آمریکای شمالی
• دوره تاریخی: ژوراسیک پسین (150-145 میلیون سال پیش)
• اندازه و وزن: حدود 4.5 متر طول و یک تن وزن
• رژیم غذایی: گوشت، ماهی و خزندگان
• خصوصیات متمایز: ردیف صفحات استخوانی روی پشت، شاخ‌های کوچک روی سر، دندان‌های تیز، حالت ایستاده روی دو پا

سراتوسور با وجود شباهت‌هایی که به تروپودهای بزرگ دیگر مانند آلوسوروس و کارنوتاروس داشت، به دلیل ویژگی‌های آناتومیکی منحصر به فردش، در زیرراسته خود، سراتوسوریا، قرار می‌گیرد. این دایناسور گوشت‌خوار بی‌رحمی بود و از هر موجود زنده‌ای که به آن دسترسی داشت، از جمله ماهی‌ها، خزندگان آبزی و دایناسورهای گیاه‌خوار و گوشت‌خوار تغذیه می‌کرد. با این حال، در مقایسه با شکارچیان راس دوران ژوراسیک پسین، سراتوسور نسبتاً کوچک بود.

همه چیز درباره سراتوسور

سراتوسور، دایناسوری از دوره ژوراسیک، همواره برای دیرینه شناسان یک معما بوده است. با وجود شباهت‌هایی که به تروپودهای بزرگ هم‌عصر خود، به ویژه آلوسوروس (شکارچی غالب آمریکای شمالی در اواخر دوره ژوراسیک) و کارنوتاروس (دایناسور بازو کوتاه اهل آمریکای جنوبی) داشت، دارای ویژگی‌های منحصربه‌فردی بود که در دیگر گوشت‌خواران دیده نمی‌شد. به همین دلیل، سراتوسور در زیرراسته‌ی خاص خود، سراتوسوریا، طبقه‌بندی می‌شود و دایناسورهایی که به آن شباهت دارند، به طور فنی "سراتوسور" نامیده می‌شوند. در حال حاضر، گونه‌ی C. nasicornis به طور گسترده پذیرفته شده است، در حالی که دو گونه‌ی دیگر، C. magnicornis و C. dentisulcatus، که در سال 2000 معرفی شدند، بحث‌برانگیزتر هستند.

جایگاه سراتوسور در درخت خانوادگی تروپودها هر چه که باشد، این موضوع مسلم است که این دایناسور یک گوشت‌خوار درنده بوده و از هر موجود زنده‌ای که سر راهش قرار می‌گرفته، تغذیه می‌کرده است. این رژیم غذایی شامل ماهی‌ها، خزندگان آبزی، و دایناسورهای گیاه‌خوار و گوشت‌خوار می‌شده است. با این حال، در مقایسه با شکارچیان برتر آمریکای شمالی در اواخر دوره ژوراسیک، سراتوسور نسبتاً کوچک به حساب می‌آمد و شانسی برای پیروزی در نبرد با یک آلوسوروس بالغ، مثلاً بر سر لاشه یک استگوسوروس مرده، نداشت.

یکی از سوءتفاهم‌های رایج درباره سراتوسور، "شاخ" بینی آن است که در واقع بیشتر شبیه یک برجستگی گرد بود و قابل مقایسه با شاخ‌های تیز و مخروطی تریسراتوپس نبود. اوتنیل سی. مارش، دیرینه شناس مشهور آمریکایی که این دایناسور را بر اساس بقایای کشف شده در کلرادو و یوتا نامگذاری کرد، این شاخ را یک سلاح تهاجمی می‌دانست، اما توضیح محتمل‌تر این است که این برجستگی یک ویژگی انتخاب جنسی بوده است. به عبارت دیگر، سراتوسورهای نر با شاخ‌های برجسته‌تر، در جفت‌گیری با ماده‌ها در اولویت بودند. با فرض اینکه این برجستگی پر از رگ‌های خونی بوده باشد، حتی ممکن است در فصل جفت‌گیری به رنگ روشن درمی‌آمده و سراتوسور را به معادل ژوراسیکی رودولف گوزن شمالی دماغ قرمز تبدیل می‌کرده است!