کمبوجیه دوم؛ پسر کوروش کبیر

کمبوجیه دوم پسر ارشد کوروش کبیر و از شاهدختی هخامنشی به نام کاساندان بود. کمبوجیه بین سال‌های 530 و 522 قبل از میلاد امپراتور سلسله هخامنشیان بود. کتسیاس (Ctesias) نوشته که مادر کمبوجیه، آمیتیس، دختر آستیاگس پادشاه ماد بوده که مورخان می‌گویند روایت قابل اعتمادی نیست.

ازدواج‌های کمبوجیه

کمبوجیه با خواهران خودش آتوسا و رکسانا و همچنین با فیدیمی (Phaidyme) دختر یکی از نجبای پارسی به نام اتینس (Otanes) ازدواج کرد.

بردیا؛ برادر کمبوجیه

در کتیبه بیستون آمده که کمبوجیه دوم یک برادر به نام بردیا از همان مادر و پدر داشته.

کمبوجیه در مقام ولیعهد کوروش

در استوانه کوروش کبیر آمده که خدای بابل، مردوک، نه تنها او بلکه پسرش کمبوجیه را هم متبرک کرد. کوروش بلافاصله پس از فتح بین‌النهرین در 539 پیش از میلاد، کمبوجیه را پادشاه بابل کرد. در یک متن بازسازی‌شده از وقایع دوره نبونید آمده که کمبوجیه به منظور مشروعیت بخشیدن به انتصابش به عنوان پادشاه بابل، در مراسم جشن سال نو سنتی این کشور در سال 538 پیش از میلاد شرکت داشته و قدرت پادشاهی را از دست مردوک در اساجیلا (Esagila) – معبد خدا در بابل – دریافت کرده.

براساس این نسخه کمبوجیه با لباس عادی ایلامی و کاملاً مسلح وارد معبد شده. روحانیون سعی کرده‌اند او را متقاعد به کنار گذاشتن سلاح‌هایش کنند، اما وی حاضر به تغییر لباسش در مراسم نشده. اوپنهایم که کار بازسازی این متن را انجام داده نتیجه می‌گیرد که کمبوجیه «اعتقادات عمیق مذهبی خصمانه‌ای» نسبت به این دین بیگانه داشته. اما بسیاری عقیده دارند که بازسازی متن آسیب‌دیده که به وسیله اوپنهایم انجام شده قابل اعتماد نیست، بنابراین تفسیرش هم قانع‌کننده نیست.

پادشاهی کوتاه‌مدت بر بابل

پس از این جشن در 538 قبل از میلاد، ظاهراً تنها نه ماه نام کمبوجیه به عنوان «پادشاه بابل» در کنار نام پدرش که عنوان پادشاه سرزمین‌ها – منظور امپراتوری پارس – را داشته آمده و بعد به دلایلی ناشناخته نام او به عنوان پادشاه از دفاتر حذف شده. علاوه بر این او در همین مدت پادشاهی نیز تنها پادشاه شهر بابل و بخش شمالی کشور بابل بوده، در حالی که مرکز و جنوب بابل تحت کنترل مستقیم کوروش و مقامات نزدیک به کوروش قرار داشته.

ولیعهدی و جانشینی کوروش

با این حال به نظر می‌رسد که پس از این پادشاهی کوتاه‌مدت بر بابل، باز هم وی بیشتر وقتش را در شهرستان‌های بابل سپری می‌کرده. هرچه هست کمبوجیه ولیعهد کوروش بوده و در یک سند حقوقی نیز از کمبوجیه به عنوان «ولیعهد» نام برده شده.

در پایان سال 530 قبل از میلاد، کوروش و کمبوجیه هر دو دست‌کم به مدت سه ماه به طور همزمان عنوان «پادشاه بابل، پادشاه سرزمین‌ها» را داشته‌اند. به نظر می‌رسد که کوروش پیش از لشکرکشی بی‌بازگشتش به ماساگتی، کمبوجیه را به عنوان حاکم مشترک با خود منصوب کرده. به گفته هرودوت، کمبوجیه نیز به لشکری که به ماساگتی عزیمت کرده پیوسته اما، به عنوان جانشین تاج و تخت، به ایران فرستاده شده.