کنفرانس برلین به عنوان عاملی برای آغاز مشکلات و چالش های متعدد در قاره آفریقا شناخته می شود. قدرت های استعماری حوزه های خود را بر قاره آفریقا تحمیل کردند و با رسیدن استقلال به این قاره در سال ۱۹۵۰، میراثی از تکه تکه شدن سیاسی به جا ماند که نه می توانست از بین برود و نه به درستی مدیریت شود.

هدف کنفرانس برلین

در سال ۱۸۸۴، به درخواست پرتغال، صدراعظم آلمان، اتو فون بیسمارک، بزرگ ترین قدرت های غربی جهان را گرد هم آورد تا درباره کنترل آفریقا مذاکره کنند و به سردرگمی ها پایان دهند. بیسمارک این فرصت را غنیمت شمرد تا نفوذ آلمان را بر آفریقا گسترش دهد و امیدوار بود که رقبای آلمان را وادار به رقابت برای تصرف سرزمین کند.

در زمان کنفرانس برلین، ۸۰ درصد از آفریقا همچنان تحت کنترل محلی و سنتی بود. نتیجه نهایی این کنفرانس، ایجاد مرزهای هندسی نامنظم در آفریقا بود که این قاره را به ۵۰ کشور تقسیم کرد. این نقشه جدید بر روی بیش از ۱۰۰۰ فرهنگ و منطقه بومی آفریقا تحمیل شد و کشورهای جدید نه منطقی داشتند و نه رابطه ای با جمعیت های یکدست.

کشورهای حاضر در کنفرانس برلین

در تاریخ ۱۵ نوامبر ۱۸۸۴، چهارده کشور با تعداد زیادی سفیر در کنفرانس برلین در آلمان حضور داشتند. کشورهای حاضر شامل اتریش-مجارستان، بلژیک، دانمارک، فرانسه، آلمان، بریتانیا، ایتالیا، هلند، پرتغال، روسیه، اسپانیا، سوئد-نروژ (متحد از ۱۸۱۴ تا ۱۹۰۵)، ترکیه و ایالات متحده آمریکا بودند. از این ۱۴ کشور، فرانسه، آلمان، بریتانیا و پرتغال بازیگران اصلی کنفرانس برلین بودند و بیشتر آفریقای استعماری را در کنترل داشتند.

وظایف کنفرانس برلین

وظیفه اولیه کنفرانس برلین توافق بر سر این بود که دهانه ها و حوضه های رودخانه کنگو و نیجر خنثی و آزاد برای تجارت در نظر گرفته شوند. با وجود بیطرفی آن ها، بخشی از حوضه کنگو به پادشاهی شخصی پادشاه بلژیک، لئوپولد دوم تبدیل شد. تحت حکومت او، بیش از نیمی از جمعیت این منطقه جان باختند.

در آن زمان، فقط نواحی ساحلی آفریقا توسط قدرت های اروپایی مستعمره شده بودند. در کنفرانس برلین، قدرت های استعماری اروپایی تلاش کردند تا کنترل نواحی داخلی قاره را به دست گیرند. این کنفرانس تا ۲۶ فوریه ۱۸۸۵ به مدت سه ماه ادامه داشت و در این مدت کشورهای استعماری بر سر مرزهای هندسی در داخل قاره معامله کردند و به مرزهای فرهنگی و زبانی که مردم بومی آفریقا قبلاً تعیین کرده بودند، توجهی نکردند.

پس از کنفرانس برلین، معامله ها ادامه یافت و تا سال ۱۹۱۴، شرکت کنندگان کنفرانس به طور کامل آفریقا را بین خود تقسیم کردند و آن را به ۵۰ کشور تبدیل کردند.

محموله های کلیدی مستعمره به شرح زیر بودند:

• بریتانیا تمایل به ایجاد مجموعه ای از مستعمرات از کیپ تا قاهره داشت و تقریباً به این هدف با کنترل خود بر مصر، سودان، اوگاندا، کنیا، افریقای جنوبی، زامبیا، زیمبابوه و بوتسوانا دست یافته بود. همچنین بریتانیا بر نیجریه و غنا نیز کنترل داشت.
• فرانسه بخش عمده ای از غرب آفریقا را از موریطانیا تا چاهایو (آفریقای غربی فرانسه) و همچنین گابون و جمهوری کنگو (آفریقای استوایی فرانسه) به تصرف خود درآورده بود.
• بلژیک و پادشاه لئوپولد دوم جمهوری دموکراتیک کنگو را (کنگوی بلژیکی) تحت کنترل داشتند.
• پرتغال موزامبیک را در شرق و آنگولا را در غرب به تصرف خود درآورد.
• مالکیت های ایتالیا شامل سومالی و بخشی از اتیوپی بود.
• آلمان نامیبیا و تانزانیا را به تصرف خود درآورد.
• اسپانیا کوچک ترین سرزمین را که گینه استوایی (ریو مونی) بود، ادعا کرد.