در فیزیک و شیمی، نقص جرمی به اختلاف جرم بین یک اتم و مجموع جرم پروتون‌ها، نوترون‌ها و الکترون‌های آن اتم گفته می‌شود. این جرم "گم شده" در واقع به انرژی بستگی هسته‌ای تبدیل می‌شود. هسته اتم از پروتون و نوترون تشکیل شده است که به آنها نوکلئون می‌گویند. انرژی بستگی هسته‌ای، همان انرژی است که هسته را کنار هم نگه می‌دارد.