متمم مجموعه مجموعه‌ای از عناصری است که در یک مجموعه مرجع قرار دارند اما عضو مجموعه موردنظر نیستند. اگر \(A\) زیرمجموعه‌ای از مجموعه مرجع \(U\) باشد، متمم \(A\) شامل تمام عناصری از \(U\) است که در \(A\) وجود ندارند:

$$ A^c = \{x \in U \mid x \notin A\} $$

در این مقاله با مفهوم مجموعه مرجع، تعریف دقیق متمم، نمادگذاری‌های رایج، رابطه متمم با اجتماع و اشتراک، قوانین دمورگان، متمم مجموعه تهی و مجموعه مرجع، و روش حل مسائل مربوط به متمم مجموعه آشنا می‌شوید.

جیمز هاتن (1726-1797) بنیان گذار زمین شناسی مدرن بود. او مفاهیمی که مردم از از زمین و جهان داشتند را تغییر داد. هاتن این کار را با مطالعه سنگ ها انجام داد. سنگ های عادی پیام ها و اطلاعاتی درباره زمین و جهان در خود دارند که جیمز هاتن موفق به رمزگشایی از این پیام ها شد.
جیمز هاتن کشف کرد سن سیاره ما زمین خیلی بیشتر از آنی است که همه فکر می کردند. (برای کسب اطلاع درباره چگونگی به دست آمدن سن زمین می توانید به مطلب سن زمین چگونه تعیین می شود؟ مراجعه کنید.) او به جای این که بر آن چیزی که همه می دانستند یا نوشته شده بود تکیه کند، شواهد مربوط به سن زمین را از طریق چشمانش جمع آوری کرد. قبل از کاری که هاتن انجام داد به عنوان مثال در غرب پذیرفته شده بود که سن زمین حدود 6000 سال است. غربی ها این عدد را براساس تفسیر خود از زمان بندی کتاب مقدس مسیحیان به دست آورده بودند.

روز مول، یک جشن غیررسمی در دنیای شیمی است که به افتخار عدد آووگادرو برگزار می‌شود. این عدد، که تقریباً برابر با 6.02 x 1023 است، تعداد ذرات موجود در یک مول از هر ماده را نشان می‌دهد. هدف اصلی از برگزاری روز مول، ایجاد علاقه و انگیزه در افراد نسبت به علم شیمی است.

پایه اصلی نانوبادی ها در سال 1992 کشف شد و اولین بار در خانواده شتران (Camelidae) مشاهده شد. نانوبادی ها رده جدیدی از پروتئین های درمانی اند که از زنجیره سنگین و متغیر آنتی بادی ها به دست می آید. این قطعات کوچک پروتئینی در غیاب زنجیره سبک به طورکامل تکامل یافته اند. ترکیب ویژگی های خوب آنتی بادی های مونوکلونال معمولی و مولکول های کوچک دارویی در نانو بادی ها جمع شده است.
آنها به جز در شترها و لاماها (شتر بی کوهان آمریکای جنوبی) در هیچ یک از گونه های پستانداران مشاهده نمی شوند.

وقتى جنگ جهانى دوم به پايان رسيد، از صدر اعظم وقت آلمان پرسيدند كه آيا پول بدون پشتوانه آلمان مى تواند در بازسازى خرابى ها و صدمات ناشى از جنگ در اين كشور مؤثر باشد و جواب او اين بود: «پشتوانه ما نه طلاست، نه سنگ هاى قيمتى و نه اوراق بهادار. پشتوانه پول ما كار است. مردم ما روزانه ۱۸ ساعت براى كشورشان كار مى كنند و با يك ساندويچ و يك فنجان قهوه مى سازند.»
معنى ساده اين حرف اين است كه آلمانى ها براى بازسازى كشور ويران شده شان به بهره ورى نيروى كار تكيه داشتند و نتيجه موردنظرشان را هم گرفتند. اين درحالى است كه پائين بودن نرخ بهره ورى نيروى كار در كشور ما به مشكل تبديل شده است.