مدیر ارشد رایشمند پنجشنبه ۱۴ فروردین ۱۴۰۴ ۵ دقیقه مطالعه دسته‌ها: جغرافیا

جغرافیای سریلانکا: اقلیم گرمسیری، تنوع زیستی و تاریخچه زمین‌شناسی

سریلانکا، کشوری جزیره‌ای بزرگ در جنوب شرقی هند، تا سال 1972 با نام سیلان شناخته می‌شد. امروزه این کشور رسماً جمهوری دموکراتیک سوسیالیستی سریلانکا نامیده می‌شود. تاریخ سریلانکا مملو از ناآرامی‌ها و درگیری‌های بین گروه‌های قومی مختلف بوده است. با این حال، اخیراً ثبات نسبی در این کشور برقرار شده و اقتصاد سریلانکا رو به رشد است.

اطلاعات کلیدی درباره سریلانکا

نام رسمی: جمهوری دموکراتیک سوسیالیستی سریلانکا
پایتخت: کلمبو (پایتخت تجاری)؛ سری جایاواردنپورا کوته (پایتخت قانونی)
جمعیت (2018): 22,576,592 نفر
زبان رسمی: سینهالی
واحد پول: روپیه سریلانکا (LKR)
نوع حکومت: جمهوری ریاستی
آب و هوا: موسمی گرمسیری؛ موسمی شمال شرقی (دسامبر تا مارس)؛ موسمی جنوب غربی (ژوئن تا اکتبر)
مساحت کل: 65,610 کیلومتر مربع
بلندترین نقطه: پیدوروتالاگالا با ارتفاع 2,524 متر
پایین‌ترین نقطه: اقیانوس هند در ارتفاع 0 متر

تاریخچه سریلانکا: از مهاجرت سینهالی‌ها تا صلح نسبی

بر اساس باورها، تاریخ سکونت انسان در سریلانکا به قرن ششم قبل از میلاد برمی‌گردد، زمانی که سینهالی‌ها از هند به این جزیره مهاجرت کردند. حدود 300 سال بعد، آیین بودا در سریلانکا گسترش یافت که منجر به شکل‌گیری سکونت‌گاه‌های سازمان‌یافته سینهالی در بخش شمالی جزیره از سال 200 قبل از میلاد تا 1200 میلادی شد. پس از این دوره، تهاجماتی از جنوب هند صورت گرفت که باعث مهاجرت سینهالی‌ها به سمت جنوب شد.

علاوه بر استقرار اولیه سینهالی‌ها، سریلانکا بین قرن سوم قبل از میلاد و 1200 میلادی توسط تامیل‌ها نیز سکونت گزیده شد. تامیل‌ها دومین گروه قومی بزرگ در این جزیره هستند که عمدتاً پیرو آیین هندو بوده و از منطقه تامیل‌نشین هند به سریلانکا مهاجرت کرده‌اند. در طول استقرار اولیه در جزیره، حاکمان سینهالی و تامیل به طور مکرر برای تسلط بر جزیره با یکدیگر جنگیدند. این امر منجر به ادعای تامیل‌ها بر بخش شمالی جزیره و کنترل سینهالی‌ها بر جنوب شد.

استعمار اروپایی سریلانکا در سال 1505 آغاز شد، زمانی که بازرگانان پرتغالی در جستجوی ادویه‌های مختلف در این جزیره فرود آمدند، کنترل سواحل جزیره را به دست گرفتند و شروع به گسترش کاتولیک کردند. در سال 1658، هلندی‌ها سریلانکا را تصرف کردند، اما بریتانیایی‌ها در سال 1796 کنترل آن را به دست گرفتند. پس از ایجاد سکونت‌گاه در سریلانکا، بریتانیایی‌ها پادشاه کندی را شکست دادند تا رسماً در سال 1815 کنترل جزیره را به دست بگیرند و مستعمره سلطنتی سیلان را ایجاد کنند. در طول حکومت بریتانیا، اقتصاد سریلانکا عمدتاً بر پایه چای، لاستیک و نارگیل بود. با این حال، در سال 1931، بریتانیا به سیلان خودمختاری محدودی اعطا کرد که در نهایت منجر به تبدیل شدن آن به یک قلمرو خودگردان از کشورهای مشترک‌المنافع در 4 فوریه 1948 شد.

پس از استقلال سریلانکا در سال 1948، دوباره درگیری‌هایی بین سینهالی‌ها و تامیل‌ها به وجود آید، زمانی که سینهالی‌ها اکثریت کنترل کشور را به دست گرفتند و بیش از 800,000 تامیل را از حق شهروندی محروم کردند. از آن زمان، ناآرامی‌های مدنی در سریلانکا وجود داشته است و در سال 1983 جنگ داخلی آغاز شد که در آن تامیل‌ها خواستار یک ایالت مستقل شمالی شدند. بی‌ثباتی و خشونت در طول دهه 1990 و تا دهه 2000 ادامه یافت.

در اواخر دهه 2000، تغییرات در دولت سریلانکا، فشار از سوی سازمان‌های بین‌المللی حقوق بشر و قتل رهبر مخالف تامیل، رسماً به سال‌ها بی‌ثباتی و خشونت در سریلانکا پایان داد. امروزه، این کشور در تلاش است تا اختلافات قومی را ترمیم کند و کشور را متحد سازد.

نظام حکومتی سریلانکا: جمهوری ریاستی با پارلمان تک‌مجلسی

امروزه، نظام حکومتی سریلانکا یک جمهوری محسوب می‌شود که دارای یک قوه مقننه واحد متشکل از پارلمانی تک‌مجلسی است و اعضای آن با رای مستقیم مردم انتخاب می‌شوند. قوه مجریه سریلانکا از رئیس کشور و رئیس‌جمهور تشکیل شده است که هر دو مقام توسط یک شخص واحد اشغال می‌شوند و او نیز با رای مستقیم مردم برای یک دوره شش ساله انتخاب می‌گردد. آخرین انتخابات ریاست‌جمهوری در سریلانکا در ژانویه 2010 برگزار شد. قوه قضاییه در سریلانکا از دادگاه عالی و دادگاه تجدیدنظر تشکیل شده است و قضات هر یک از این دادگاه‌ها توسط رئیس‌جمهور انتخاب می‌شوند. سریلانکا به طور رسمی به هشت استان تقسیم شده است.

اقتصاد سریلانکا: تکیه بر خدمات و صنعت، با نقش مهم کشاورزی

اقتصاد سریلانکا امروزه عمدتاً بر بخش خدمات و صنعت متکی است؛ با این حال، کشاورزی نیز نقش مهمی در آن ایفا می‌کند. صنایع مهم در سریلانکا شامل فرآوری لاستیک، مخابرات، نساجی، سیمان، پالایش نفت و فرآوری محصولات کشاورزی است. صادرات اصلی کشاورزی سریلانکا شامل برنج، نیشکر، چای، ادویه جات، غلات، نارگیل، گوشت گاو و ماهی است. گردشگری و صنایع خدماتی مرتبط نیز در سریلانکا در حال رشد هستند.

جغرافیا و اقلیم سریلانکا: تنوع زیستی و آسیب‌پذیری در برابر بلایای طبیعی

سریلانکا دارای جغرافیایی متنوع است، اما عمدتاً از دشت‌ها تشکیل شده است. بخش جنوب مرکزی داخلی کشور دارای کوه‌ها و دره‌های رودخانه‌ای با دیواره‌های شیب‌دار است. مناطق مسطح، به غیر از مزارع نارگیل در امتداد ساحل، مناطقی هستند که بیشترین فعالیت کشاورزی سریلانکا در آنجا انجام می‌شود.

آب و هوای سریلانکا گرمسیری است و مرطوب‌ترین قسمت جزیره، جنوب غربی آن است. بیشترین بارندگی در جنوب غربی از آوریل تا ژوئن و اکتبر تا نوامبر رخ می‌دهد. قسمت شمال شرقی سریلانکا خشک‌تر است و بیشتر بارندگی آن از دسامبر تا فوریه است. میانگین دمای سالانه سریلانکا حدود 28 تا 31 درجه سانتیگراد است.

موقعیت سریلانکا در اقیانوس هند، نکته مهمی در جغرافیای آن است که باعث آسیب‌پذیری این کشور در برابر یکی از بزرگترین بلایای طبیعی جهان شد. در 26 دسامبر 2004، این کشور مورد اصابت سونامی بزرگی قرار گرفت که 12 کشور آسیایی را تحت تاثیر قرار داد. در این حادثه حدود 38000 نفر در سریلانکا کشته شدند و بخش زیادی از سواحل سریلانکا ویران شد.