قرن ۲۱ به سمتى مى رود كه بیشتر مشاغل به دانش و مهارت هاى رایانه اى نیاز خواهند داشت. اتصال مدارس به شبكه اینترنت این امكان را به وجود مى آورد تا كودكان و نوجوانان ما با چنین مهارت هایى آشنا شوند. هنگامى كه آنها كاربردهاى صحیح رایانه و اینترنت را بیاموزند به خودى خود به تصحیح فرهنگ استفاده از اینترنت كمك خواهند كرد.
در صورتى كه مدارس از این امكان به خوبى استفاده كنند، رایانه و اینترنت در نحوه تدریس و ارزشیابى تأثیر مى گذارد و برنامه هاى درسى تا حدودى تغییر مى كند. به این ترتیب دانش آموزان یاد مى گیرند انبوهى از اطلاعات را پردازش كنند و از این اطلاعات براى یادگیرى بیشتر درس ها بهره ببرند.

تیك ها حركات غیرطبیعی، ناگهانی، سریع و تكرار شونده ای هستند كه ممكن است افراد در مرحله ای از زندگی خود به آنها دچار شوند. تیك به فرم های گوناگون مانند پلك زدن پیاپی، صاف كردن گلو، تولید صدایی خاص، شكلك درآوردن، بالا انداختن شانه ها، فین فین كردن و سرفه كردن دیده می شود.

دانش آموزان زیادی پیدا می شوند كه مدرسه را دوست ندارند. این را می توان از خوشحالی آنها هنگام تعطیلی مدارس دریافت. به قولی عجله دانش آموزان در ترك مدرسه و جیغ و فریادهایی كه آنها هنگام تعطیلی مدرسه و نیز در آستانه تعطیلات تابستانی سر می دهند به ما می گوید «از این كه از مدرسه آزاد می شویم خوشحالیم». یكی از مهم ترین دلایل دوست داشتنی نبودن مدرسه، فضای آن است كه غالباً در ایجاد و استفاده از آن ذوقی به كار نرفته است.

بى شك فرهنگ ایرانى ویژگى هاى خوب زیادى دارد، ولى بهتر است بعضى ویژگى هاى فرهنگى مان را نقد كنیم. مثلاً تعارف در فرهنگ ما نشانه محبت است و به خاطر این ویژگى فرهنگى چه بسا احساس حمایت و امنیت مى كنیم. شاید غربى ها هم از آن طرف بام مى افتند كه اصلاً باهم تعارف ندارند. ولى گاهى پافشارى و افراط در یك كار مى تواند خیلى بیشتر از آن چه به نظر مى رسد، زیان آور باشد.
 

از شیوه راه رفتن و لنگ زدن و نیز یک چشم کبود زن جوانی که روی تخت یک بیمارستان خصوصی بستری شده، به سادگی می توان تشخیص داد که او به سختی کتک خورده است. ساعتی دیگر هم قرار است برای سنجش آسیب احتمالی به مغز، از او اسکن مغز شود. مادرش می کوشد جلوی ریزش اشکش را بگیرد. چون ناچار است محکم باشد و برای دخترش هم نقش حامی و هم نقش مشاور را بازی کند. زن جوان حرف های بی ربطی می زند.

دانش‌آموز فنلاندی ای كه 11 نفر از دانش‌آموزان مدرسه‌اش را با رگبار گلوله كشت و سپس خودكشی كرد، پیش از واقعه در یك پایگاه اینترنتی پیامی هشدار دهنده فرستاده بود. او فیلمی از خودش ضبط كرده بود كه در آن اسلحه كمری ای را به سمت دوربین نشانه رفته و گفته بود:«تو خواهی مرد» و سپس به سمت زمین شلیك كرده بود. یك سال پیشتر هم در همین كشور تیراندازی دانش‌آموز 18 ساله‌ای در دبیرستانی واقع در شهری كوچك منجر به مرگ 9 دانش‌آموز شد. پلیس بعداً دریافت قاتل 18 ساله كه قصد داشت مدرسه را نیز به آتش بكشد، تحت فشارهای شدید روحی و روانی بوده است.

چندسال پیش سازمان نوسازی و تجهیز مدارس از بچه ها خواست مدرسه ای را که دوست دارند نقاشی کنند. در اکثر نقاشی ها دخترها یک شاخه گل روی میز معلم ها گذاشتند و پسرها زمین فوتبال کشیدند.
واقعیت این است كه دیوارهای زخمی و كثیف، رنگ های بی روح، نیمكت های چوبی با یك عالم كنده كاری روی میزهایش و یا نیمكت های فلزی كه گوشه هایشان فرو رفته اند، دستشویی های كثیف، شیرهای آب خراب، حیاط های كوچك بدون فضای سبز یا بدون امكان ورزش و بازی شكل غالب مدارس ما است و خاطرات بسیاری از ما را هم از واژه مدرسه تشكیل می دهد.

همیشه به دیگران مى گفت با این كه هیچ وقت كارى به كار پسرش نداشته، ولى پسر خوب و بى آزارى دارد. فقط درسش زیاد خوب نیست كه آن را هم به مدد كلاس خصوصى حل مى كند. یك بار كه به طور تصادفى از كنار مدرسه پسرش عبور مى كرد تصمیم گرفت كه صبر كند و با تعطیل شدن مدرسه با هم به خانه بروند. آن روز او از دیدن پسرش كه در هیأت سردسته عده اى از نوجوانان به عده اى دیگر دشنام هاى ركیك مى داد و براى آنها شاخ و شانه مى كشید شوكه شد.

كیفیت آموزش در مدارس ما نیاز به اصلاح دارد تا دانش آموزانی برای پیشبرد اهداف یك كشور در حال توسعه تربیت شوند. رسیدن به این هدف نیازمند ایجاد تغییراتی است كه هم مسئولان نظام آموزشی و هم همه كارشناسان و حتی والدینی كه دانش آموزی در خانه دارند ضروری می دانند.
براساس چشم انداز ایران ۱۴۰۰ فردی باسواد تلقی می شود كه بتواند متون معمولی نظیر تابلوهای اخبار، اطلاعات، جراید و نشریه های عمومی را بخواند، در حد نیازهای متعارف مفاهیم ریاضی و حساب را درك كند، با مراكز اداری، اجتماعی و فرهنگی مكاتبه كند و بتواند دست كم ارتباط نوشتاری با مراكز مورد نظر برقرار كند، از اخبار و اطلاعات روزمره استفاده كند، در فعالیت های اجتماعی مشاركت فعال داشته باشد، از شبكه های بین المللی اطلاعات و اخبار علمی، در حد دانش و مهارت مربوط به شغل خود بهره لازم را ببرد و سرانجام از ابزارهای فناوری جهان امروز نظیر رایانه ها در زمینه های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و ‎... بهره برداری نماید.

دیوارها زخمی و کثیف است. در نیمکت های چوبی با یک عالم کنده کاری روی میزها و یا نیمکت های فلزی که گوشه های آن فرو رفته دو یا سه دانش آموز می نشینند و به دهان معلم یا دست او که پیاپی مطالبی را روی تخته می نویسد، خیره می شوند. بسیاری از دانش آموزان در همین ژست به رؤیا فرو می روند یا اصطلاحاً با چشمان باز خوابشان می برد و در لحظه ای که ناگهان معلم صاعقه وار سؤالی را می پرسد، دوباره به کلاس برمی گردند و مضطرب و نومیدانه در ذهنشان دنبال جواب می گردند و... این تصویری است که اغلب ما از کلاسهای درس در ذهن داریم. جز چند مدرسه که این شیوه را دگرگون کرده اند، هنوز اکثر قریب به اتفاق کلاسهای درس ما همین وضعیت را دارند.

ایران چندى است در یك آزمون آموزشى بین المللى مهم و معتبر شركت مى كند. نتیجه آزمون «تیمز» به قدرى مهم است كه پس از انتشار نتایج رسمى آن برخى از وزراى آموزش و پرورش و حتى گاهى بالاترین مقام هاى اجرایى كشورهاى شركت كننده درباره آن اظهارنظر و عملكرد آموزشى خود را تحلیل مى كنند و در صورت مطلوب نبودن عملكرد، وعده هاى جدیدى را براى بهبود نظام آموزشى مطرح مى كنند. چنانكه كلینتون با انتشار نتیجه آزمون در جلسه اى با حضور كارشناسان آموزشى قول كار بیشتر و اختصاص بودجه كلانى را به آموزش و پرورش داد. نتیجه اولین آزمون علوم و ریاضى تیمز كه ایران در آن شركت كرد، شوك آور بود.

در نظام های آموزشی كه ارزیابی به طور مستمر به عمل می آید، فعالیت ها موفقیت آمیز است. اگر در نظام آموزشی ارزیابی انجام نشود ، نمی توانید موفقیت را از شكست متمایز كنید. اگر موفقیت را تشخیص ندهید، نمی توانید به آن پاداش دهید. اگر شكست را تمییز ندهید، نمی توانید آن را تصحیح كنید. اگر به وسیله ارزیابی نتایج نظام های آموزشی را نمایان كنید، می توانید حمایت های لازم را به دست آورید.
این متن از مقاله ای با موضوع ارزشیابی برگرفته شده است. اما باید به آن یك شرط را هم افزود و آن اینكه ارزشیابی باید درست و اصولی انجام گیرد. در حال حاضر سیستم ارزشیابی آموزشی در ایران با انتقادات زیادی رو به روست. این نظام ارزشیابی سبب ناكارآمدی نظام آموزش و پرورش تلقی می شود.