نوما پومپیلیوس (حدود ۷۵۳-۶۷۳ قبل از میلاد)، دومین پادشاه روم باستان بود. نام او با بنا نهادن نهادهای مهمی درتاریخروم گره خورده است، از جمله ساخت معبد یانوس، خدای آغازها و پایانها. نوما پس از رومولوس، بنیانگذار افسانهای شهر رم، به قدرت رسید.
سنگنوشتهها، یااپیگرافی، به نوشتههایی گفته میشود که بر روی مواد بادوام مانند سنگ حک شدهاند. بر خلاف نوشتههایی که با قلم نی یا لوح بر روی مواد زودگذر مانند پاپیروس یا کاغذ ثبت میشدند، سنگنوشتهها با ضربه، حکاکی یا قلمزنی ایجاد میشدند و ماندگاری بالایی داشتند. این آثار ارزشمند، دریچهای به سوی گذشته میگشایند و اطلاعاتی دست اول از جوامع و فرهنگهای باستانی در اختیار ما قرار میدهند.
اصطلاح "جاده ابریشم" که توسط جغرافیدان آلمانی، فردیناند فون ریشتوفن، در سال 1877 ابداع شد، به شبکهای تجاری باستانی اشاره دارد که نقش حیاتی در تبادل کالا و فرهنگ بین شرق و غرب ایفا میکرد. از طریق این مسیر بود که ابریشم نفیس چینی به روم رسید و اشراف رومی با ادویههای شرقی به غذاهای خود طعم میبخشیدند. اما این تجارت یکطرفه نبود؛ برخی معتقدند که اقوام هندواروپایی، خط و ارابههای اسبی را به چین معرفی کردند.
آیا بهتاریخروم باستان علاقهمندید؟ از افسانههای پیدایش تا سقوط امپراتوری، دوران پادشاهان، جمهوری و عظمت امپراتوری روم، دنیایی از شگفتیها در انتظار شماست. در این راهنما، مجموعهای از کتابهای برگزیده درباره تاریخ روم باستان را به شما معرفی میکنیم.
در روم باستان، گلادیاتورها نقش مهمی در سرگرمیهای عمومی ایفا میکردند. این جنگجویان آموزشدیده، با سبکها و تجهیزات متنوع، در میدان نبرد به مصاف یکدیگر یاحیواناتوحشی میرفتند. جالب است بدانید که نام برخی از گلادیاتورها، مانند سامنیت، از نام دشمنان روم گرفته شده بود، در حالی که نام برخی دیگر، مانند پروووکاتور و سکوتور، بر اساس نقش و عملکردشان در نبرد انتخاب میشد. برای مثال، اکوایتس سوار بر اسب میجنگید و مریدیانی در میانه روز به میدان میرفت.
تاریخنگاران برای بنیانگذاری شهر رم، روز ۲۱ آوریل سال ۷۵۳ قبل از میلاد را پیشنهاد میکنند، اما اینتاریخدقیق نیست. برای سقوط امپراتوری روم هم تاریخ مشخصی وجود دارد: ۴ سپتامبر سال ۴۷۶ میلادی. ادوارد گیبون، مورخ مشهور، این تاریخ را به عنوان نقطه پایان امپراتوری روم تعیین کرده است.
رومیها شبکهای گسترده از جادهها را در سراسر امپراتوری خود ایجاد کردند. این جادهها که با نام لاتینviaeشناخته میشدند، در ابتدا با هدف انتقال سریع نیروهای نظامی به نقاط بحرانی ساخته شدند. اما اهمیت آنها فراتر از جابهجایی سربازان بود. راههای رومی، مانند رگها و شریانهای بدن، نقش حیاتی در ارتباطات سریع و تسهیل رفتوآمد در دوران پیش از اختراع موتور ایفا میکردند.
سالها تصور بر این بود که رومیان باستان، به ویژه سربازانشان، عمدتاً رژیم غذایی گیاهی داشتند. این باور وجود داشت که لژیونهای رومی، هنگام مواجهه با اقوام "بربر" اروپای شمالی، در هضم غذاهای سرشار از گوشت آنها دچار مشکل میشدند. اما آیا این تصویر واقعیت دارد؟
دوره دوم میانی در مصر باستان، درست مانند دوره اول میانی، دورهای از عدم تمرکز قدرت بود. این دوره با ضعف فراعنه دودمان سیزدهم (پس از سوبکهوتپ چهارم) و تسلط آسیاییها یا آمو، که به نام "هیکسوس" شناخته میشدند، آغاز شد. روایتی دیگر نیز وجود دارد که میگوید این دوره زمانی آغاز شد که مرکز حکومت پس ازسلطنتمرنفره آیی (حدود 1695-1685 قبل از میلاد) به تبس منتقل شد.
ساختار اجتماعی وایکینگها، جوامع اسکاندیناوی در عصر وایکینگها (قرون 8 تا 11 میلادی) به شدت طبقاتی بود. این ساختار بر اساس سه طبقه اصلی شکل گرفته بود: بردگان (که در نورس باستان به آنها "thrall" گفته میشد)، دهقانان و کشاورزان ("karl") و اشراف ("jarl" یا "earl"). این طبقات نه تنها در جامعه وجود داشتند، بلکه در اسطورهشناسی اسکاندیناوی نیز ریشه داشتند و جایگاه هر طبقه مشخص شده بود.
تعریف دقیق "باستان" همواره محل بحث بوده است، اما با این حال، معیارهایی وجود دارند که میتوانند ما را در درک بهترتاریخباستان یاری رسانند. دورانی که از دوران پیش از تاریخ (Prehistory) و دوران متأخر باستان (Late Antiquity) یاقرون وسطی(Medieval History) متمایز میشود.
مارک آنتونی، با نام اصلی مارکوس آنتونیوس، یک نظامی و دولتمرد برجسته در اواخر دوران جمهوری روم بود که به دلایل زیر درتاریخماندگار شد: