زندگینامه نیلز بور
"نیلز هنریک دیوید بور(بوهر) معروف به نیلز بور در سال ۱۸۸۵ در کپنهاک دانمارک به دنیا آمد. پدر او کریستیان بور استاد فیزیولوژی دانشگاه کپنهاک و مادرش اِلن آلدر بور دختر یک خانواده یهودی دانمارکی سرشناس در مراکز بانکی و پارلمانی بود. خانواده بور کلیسا رو نبودند ولی زن خانواده برخلاف یهودی بودنش توافق کرده بود که بچه ها مسیحی بار آورده شوند.
بور در سال ۱۹۰۳ در رشته فیزیک دانشگاه کپنهاک نام نویسی کرد. در دانشگاه نیلز با انجام آزمایشهایی درباره نیروی کشش سطحی آب و اندازهگیری آن نیرو، خود را ممتاز کرد و توانست به پاس انجام آن کار مدال طلای آکادمی علوم و ادبیات دانمارک را به دست آورد.
تحصیلات و آغاز همکاریهای علمی
وی در سال ۱۹۱۱ با نوشتن تزی درباره نظریه الکترونی فلزات... نوشتن آن تز آغاز تمرکز اندیشه وی بر روی موضوع تحقیق بقیه دوره زندگی خود بود. بور در انگلستان پس از همکاری مختصری با ج.ج. تامسون در کمبریج رهسپار آزمایشگاه رادرفورد در منچستر شد...
نظریههای اولیه و کشفیات مهم
بور که در درک اهمیت نظری شگرف و ارزش انکشافی الگوی هسته ای اتم ذهنی تند و تیز داشت از آن استفاده کرد تا نکات ریز را روشن سازد:
۱- خواص شیمیایی یک اتم...
۲- خواص رادیواکتیو...
۳- ایزوتوپها...
۴- فروپاشی پرتو زا...
بور سپس به نحوه تعیین ماهیت دقیق رابطه میان عدد اتمی یک عنصر... در سال ۱۹۱۲ به دانمارک بازگشت و به سمت دانشیاری فیزیک دانشگاه کپنهاک منصوب شد. او پس از شکل گیری حرفه آینده اش در کپنهاک با مارگارت ن��رلند ازدواج کرد...
مدل اتمی بور
بور در پی استقرار در کپنهاک به اندیشه درباره جنبه های نظری مدل اتم هسته دار رادرفورد ادامه داد... او این را در حالی می گفت که نظریه و شواهد آزمایشگاهی نشان می دادند که وقتی هیدروژن حرارت ببیند از خود نور تابش میکند...
بور در سال ۱۹۱۳ با آن روش به تجسم ساختاری برای اتم دست یافت... نور قرمز هنگامی تابش می شود که الکترون از مدار سوم به مدار دوم بجهد و نور سبز مربوط به جهش الکترون از مدار چهارم به دوم است...
فعالیتهای علمی و جایزه نوبل
او سالهای ۱۹۱۴ تا ۱۹۱۶ را در منچستر گذرانید... فرهنگستان علوم سوئد در نوامبر سال ۱۹۲۲ جایزه فیزیک نوبل را به نیلز بور اعطاء کرد. او ششمین دانمارکی و نخستین فیزیکدان دانمارکی بود که به دریافت آن نشان افتخار نائل می آمد...
برداشت او از هسته اتم که وی آن را به قطره ای مایع تشبیه کرد، قدم مهمی در راه درک پدیده های هسته ای بسیار شد...
نقش اجتماعی و سیاسی نیلز بور
پس از جنگ جهانی دوم، بور کوشید رهبران کشورهای متفق را به پذیرش نظرات خود در مورد محدود ساختن خطرات جنگ هسته ای برانگیزد... در ماه ژوئن ۱۹۵۰ نامه سرگشاده ای خطاب به سازمان ملل متحد انتشار داد...
از جمله فعالیتهای علمی بعدی او نقش رهبرانه ای بود که در سال ۱۹۵۵ در سازمان دادن به مؤسسه ای دانمارکی برای استفاده سازنده از انرژی هسته ای ایفا کرد...
سالهای پایانی و میراث علمی
بور در سالهای پایانی عمر خود در عرصه دانش فیزیک بیشتر یک تماشاگر بود... او در دوره اشتغال به حرفه خود به دو نسل فیزیکدان اثر گذاشت...
بور در ۱۸ نوامبر سال ۱۹۶۲ در سن هفتاد و هفت سالگی در کپنهاک درگذشت. وی شخصیت علمی بسیار محبوبی بود که پس از مرگش جهان متمدن یکسر در سوگ فرو رفت.
این مقاله در سایت علمی
رایشمند منتشر شده است. خوشحال میشویم اگر
دیدگاه و نظر خود را درباره این موضوع با ما و دیگر خوانندگان در میان بگذارید.