گوجه فرنگی گیاهی است که به خانواده تاجریزی تعلق دارد. 13 گونه گوجه فرنگی وحشی و بیش از 3000 گونه ایجاد شده از طریق پرورش انتخابی در جهان وجود دارد. این گونه ها از نظر اندازه، شکل، رنگ و طعم با هم متفاوت اند.
منشأ گوجه فرنگی آمریکای مرکزی و جنوبی است. امروزه گوجه فرنگی را می توان در سراسر جهان یافت چراکه به بخش مهمی از رژیم غذایی انسان تبدیل شده است. گوجه فرنگی های وحشی معمولاً در مناطق گرمسیری یافت می شوند.
گوجه فرنگی ها اغلب در گلخانه ها کشت می شوند. اما گونه های تازه تولید شده گوجه فرنگی می توانند در فضای باز آب و هوای معتدل هم دوام بیاورند.
حقایق خواندنی درباره گوجه فرنگی
اندازه گوجه فرنگی بسته به گونه آن متغیر است. کوچک ترین گوجه فرنگی ها 1 تا 2 سانتی متر قطر دارند و قطر گوجه فرنگی های بزرگ 10 سانتی متر است اما بیشتر گوجه فرنگی های کشت شده 5 تا 6 سانتی متر قطر دارند.
رکورد سنگین ترین گوجه فرنگی تاکنون تقریباً 3.5 کیلوگرم ثبت شده است. رکورد کشیده ترین گیاه گوجه فرنگی نیز تقریباً 20 متر بوده است.
محبوب ترین گونه های گوجه فرنگی قرمز اند. گوجه فرنگی هایی با رنگ های زرد، نارنجی، صورتی، سبز، سیاه یا سفید هم می توان کشت کرد.
گوجه فرنگی مثل تاک رشد می کند. ساقه با موی نرمی پوشیده شده که اتصال به زمین را تسهیل می کند.
معمولاً طول برگ های گوجه فرنگی 10 تا 25 سانتی متر است و هر برگ به 5 تا 9 برگچه تقسیم شده است.
با این که بیشتر مردم بر این باورند که گوجه فرنگی به گروه سبزیجات تعلق دارد اما درواقع این گیاه جزو میوه ها است.
نام علمی گوجه فرنگی (Lycopersicon lycopersicum) است که معنی «هلوی گرگ» می دهد.
گوجه فرنگی حاوی لیکوپن (ماده شیمیایی ای که به گروه کاروتنوئیدها تعلق دارد) است که می تواند جلوی ایجاد انواع خاصی از سرطان را بگیرد. گوجه فرنگی تأثیر مفیدی بر قلب، فشار خون، سطح کلسترول و بینایی هم دارد.
ساقه، برگ ها و میوه سبز (کال) گوجه فرنگی حاوی آلکالوئیدی به نام توماتین است که می تواند باعث ایجاد مسمومیت شود.
خوردن گوجه فرنگی رسیده بسیار توصیه می شود زیرا دارای سطح بالایی از مواد معدنی و ویتامین ها است.
گوجه فرنگی را می توان به صورت خام، به شکل رب، به شکل آب میوه و یا به عنوان سس گوجه فرنگی مصرف کرد.
سالانه در جهان در حدود 150 میلیون تن گوجه فرنگی تولید می شود. بزرگ ترین تولید کننده گوجه فرنگی در جهان چین است.
گوجه فرنگی غنی از اسیدهایی است که می توان از آنها به عنوان جزئی از لوسیون ها و یا محصولات بهداشتی به منظور تمیز کردن بدن و اشیاء مختلف خانه استفاده کرد.
گوجه فرنگی به شکل کال چیده می شود تا از پوسیدن آن جلوگیری و از ماندگاری بیشترش اطمینان حاصل شود. در اوایل دهه 90 میلادی دانشمندان گوجه فرنگی ای کشت کردند که اصلاح ژنتیکی شده بود و در دوره زمانی طولانی تری تازه می ماند.
گوجه فرنگی ها در حیات وحش با حشراتی مانند زنبور گرده افشانی می کنند. انواع کشت شده گوجه فرنگی خودشان می توانند گرده افشان باشند. برخی از آنها هم به کمک باد مصنوعی و به وسیله زنبور گرده افشانی می کنند.
گیاه گوجه فرنگی وحشی چند ساله است (بیش از دو سال عمر می کند). گوجه فرنگی کشت شده، گیاه یک ساله است. (یک سال زندگی می کند).