سخنی از بزرگان...

آذرخش ( رعد و برق ) چیست و چگونه شکل می گیرد ؟

SuperUser Account

آذرخش ( رعد و برق ) چیست و چگونه شکل می گیرد ؟ » هنگامی که هوا ابری و طوفانی است ، بین یک ابر و ابر دیگر ، یا بین یک ابر و زمین جرقه های بزرگی ایجاد می شود که آسمان یک منطقه ی وسیع را روشن می کند و در پی آن صدای بلندی نیز شنیده می شود . به این پدیده آذرخش ( رعد و برق ) می گویند ، اما آیا می دانید این پدیده چگونه به وجود می آید ؟!
بسیاری از انسان ها در زمان های گذشته تصور می کردند که رعد و برق نشانه ی خشم خداوند است . " بنجامین فرانکلین Benjamin Franklin " در سال 1872 میلادی برای نخستین بار دلیل علمی آذرخش را توضیح داد . وقتی آسمان از ابر ها پوشیده می شود ، ابر ها به علت مالش ( اصطکاک ) با هوا یا القای الکتریکی ( فرایندی که طی آن دو جسم بدون تماس مستقیم با یکدیگر ، دارای بار الکتریکی می شوند ) ، باردار می شوند . در اثر این فرایند ، ابر ها دارای بار مثبت یا منفی می شوند ، در این حالت معمولا قسمت پایینی ابر ( نزدیک زمین ) دارای بار الکتریکی منفی (-) و قسمت بالایی آن دارای بار مثبت (+) می شود . اگر دو ابر چنان به هم نزدیک شوند که قسمت هایی از آن ها که دارای بار های ناهمنام است ، نزدیک هم قرار گیرد ، به دلیل اختلاف پتانسیل الکتریکی بسیار بالا - میلیون ها ولت ! - امکان تخلیه ی الکتریکی ( شارش ناگهانی بار های الکتریکی ) بین دو ابر وجود دارد ، که معمولا این تخلیه ی الکتریکی با جرقه های بزرگ در آسمان ، تولید گرما و صدا همراه است ، به این پدیده آذرخش یا رعد و برق گفته می شود . 
تخلیه ی الکتریکی می تواند به صورت دیگری نیز رخ دهد . ابر های طوفانی می توانند با حرکت در مجاورت سطح زمین ، در آن بار القایی ایجاد کنند . در این حالت امکان تخلیه ی الکتریکی بین ابر و زمین وجود دارد که می تواند موجب خسارات بسیاری مانند آتش سوزی شود ! 

آذرخش از دیدگاه فیزیک
اختلاف بار الکتریکی میان ابر ها یا زمین ، موجب ایجاد تخلیه ی الکتریکی میان آن ها می شود !

علت ایجاد صدای مهیب هنگام آذرخش چیست ؟
تخلیه ی الکتریکی ، مقدار بسیار زیادی گرما ایجاد می کند . این گرما باعث می شود که هوا ناگهان منبسط شود . انبساط ناگهانی هوا موجب برخورد تعداد بسیار زیادی از مولکول های هوا به یکدیگر می شود ، به این ترتیب صدای بسیار شدیدی که رعد نامیده می شود به وجود می آید . 
چرا هنگام وقوع آذرخش ، اول نور آن را می بینیم و سپس صدای آن را می شنویم ؟
پاسخ این پرسش بسیار ساده است ؛ "رعد" و "برق" همزمان روی می دهند ؛ اما ، ما ابتدا برق را می بینیم و سپس غرش رعد را می شنویم . دلیل آن اختلاف سرعت حرکت نور و صوت است . سرعت حرکت نور 300000 کیلومتر در ساعت است ، در حالی که سرعت صوت تنها 340 متر در ثانیه است ، بنابراین ، ما ابتدا نور را می بینیم و سپس صدای آن را می شنویم ! 

آذرخش ، پدیده ای خطرناک !
در هر ثانیه ده ها آذرخش روی زمین زده می شود . آذرخش پدیده ی بسیار خطرناکی است ( هر چند مزایایی نیز دارد ) زیرا در اثر شارش ناگهانی و بسیار عظیم بار الکتریکی ، انرژی زیادی آزاد می شود . این پدیده می تواند به ساختمان ها ، خطوط انتقال انرژی الکتریکی ، انسان ها و ... خسارت های جدی وارد سازد . بنابراین محافظت در برابر آذرخش مسئله ای بسیار مهم است . 
برای حفاظت ساختمان ها در برابر آذرخش از وسیله ای به نام برق گیر استفاده می کنند . برق گیر میله ی فلزی بلند و نوک تیزی است که روی بام ساختمان نصب می شود . انتهای این میله به کابل ضخیمی وصل شده است و انتهای کابل را در اعماق موطوب زمین قرار می دهند . تیزی نوک میله سبب می شود که تخلیه ی الکتریکی بین ابر و نوک تیز میله به صورت تدریحی رخ دهد و بار ها از طریق کابل به عمق زمین منتقل شود . به این ترتیب ساختمان از خطر برخورد آذرخش در امان می ماند و خسارتی به ساختمان وارد نمی شود . 

Print
1841 رتبه بندی این مطلب:
3.2

SuperUser AccountSuperUser Account

سایر نوشته ها توسط SuperUser Account
تماس با نویسنده

1 نظر در مطلب "آذرخش ( رعد و برق ) چیست و چگونه شکل می گیرد ؟" ثبت شده است

0
0
Avatar image

احمد

این چیه نوشتید تصحیح کنید.

طوری که شما نوشتید سرعت صوت بیشتره

اینطوری علم غلط به خورد مردم میدید

***سرعت حرکت نور 300000 کیلومتر در ساعت است ، در حالی که سرعت صوت تنها 340 متر در ثانیه است***

نوشتن یک نظر

This form collects your name, email, IP address and content so that we can keep track of the comments placed on the website. For more info check our Privacy Policy and Terms Of Use where you will get more info on where, how and why we store your data.
افزودن نظر

انتخابگر پوسته

ارتباط با نویسنده

x