اصول وراثت برای اولین بار توسط کشیشی به نام گرگور مندل در دهه ۱۸۶۰ کشف شد. یکی از این اصول که امروزه به نام قانون جدایی مندل شناخته می شود، بیان می کند که جفت های آلل (فرم های جایگزین ژن ها) در طول تشکیل گامت ها جدا شده و به صورت تصادفی در زمان باروری با یکدیگر ترکیب می شوند و به نسل های بعدی یک آلل از هر والد منتقل می شود.

چهار مفهوم

چهار مفهوم اصلی مرتبط با این قانون جدایی وجود دارد:

1. یک ژن می تواند در بیش از یک فرم یا آلل وجود داشته باشد.
2. موجودات زنده دو آلل برای هر صفت به ارث می برند.
3. وقتی سلول های جنسی تولید می شوند (از طریق میوز)، جفت های آلل جدا می شوند و هر سلول یک آلل برای هر صفت دریافت می کند.
4. وقتی دو آلل یک جفت متفاوت هستند، یکی غالب و دیگری مغلوب است.

به عنوان مثال، ژن مربوط به رنگ دانه در گیاهان نخود در دو فرم وجود دارد. یک فرم یا آلل برای رنگ دانه زرد (Y) و دیگری برای رنگ دانه سبز (y) است. در این مثال، آلل مربوط به رنگ دانه زرد غالب است و آلل مربوط به رنگ دانه سبز مغلوب. وقتی آلل های یک جفت متفاوت هستند (هتروزیگوت)، ویژگی آلل غالب بروز می یابد و ویژگی آلل مغلوب پنهان می شود. دانه هایی که ژنوتیپ (YY) یا (Yy) دارند زرد هستند، در حالی که دانه هایی که (yy) هستند سبز هستند.

مثال هایی از قانون جدایی

مندل قانون جدایی را به عنوان نتیجه ای از انجام آزمایش های تلاقی مونو هیبرید بر روی گیاهان فرموله کرد. ویژگی های مشخصی که او مطالعه کرد، تسلط کامل را نشان می دادند. در تسلط کامل، یک فنوتیپ غالب و دیگری مغلوب است. با این حال، همه انواع وراثت ژنتیکی تسلط کامل را نشان نمی دهند.

در تسلط ناقص، هیچ یک از آلل ها به طور کامل بر دیگری غالب نیستند. در این نوع وراثت میانجی، نسل های حاصل فنوتیپی را نشان می دهند که ترکیبی از فنوتیپ های هر دو والد است. تسلط ناقص در گل های "سنترال" مشاهده می شود. بارور شدن بین گیاهی با گل های قرمز و یکی با گل های سفید، گیاهی با گل های صورتی تولید می کند.

در روابط هم غالبی، هر دو آلل برای یک صفت به طور کامل ابراز می شوند. هم غالبی در لاله ها مشاهده می شود. بارور شدن بین گیاهان لاله قرمز و سفید می تواند منجر به گیاهی شود که گل های آن هم قرمز و هم سفید باشد.