کنترل داشتن بر خود ظرفیتی در فرد است که موجب می شود رفتار او به جای این که از بیرون و به وسیله عوامل محیطی کنترل شود، از درون وی کنترل شود. یعنی فرد به سطحی از نظم دهندگی شخصی برسد که بتواند عملکردهایش را از درون کنترل کند.
نوجوانی که این ظرفیتش از سنین پیش دبستانی به بعد به تدریج تقویت شده باشد، دارای توانایی خویشتنداری بیشتری است. از آن جایی که این صفت مورد توجه بزرگسالان قرار می گیرد، عزت نفس او هم بالا می رود و در بزرگسالی نیز موفقیت های بیشتری پیدا می کند. رشد تدریجی این ویژگی یکی از ضرورت های مهم تربیتی است.

"نیلز هنریک دیوید بور(بوهر) معروف به نیلز بور در سال ۱۸۸۵ در کپنهاک دانمارک به دنیا آمد. پدر او کریستیان بور استاد فیزیولوژی دانشگاه کپنهاک و مادرش اِلن آلدر بور دختر یک خانواده یهودی دانمارکی سرشناس در مراکز بانکی و پارلمانی بود. خانواده بور کلیسا رو نبودند ولی زن خانواده برخلاف یهودی بودنش توافق کرده بود که بچه ها مسیحی بار آورده شوند.
بور در سال ۱۹۰۳ در رشته فیزیک دانشگاه کپنهاک نام نویسی کرد. در دانشگاه نیلز با انجام آزمایش‌هایی درباره نیروی کشش سطحی آب و اندازه‌گیری آن نیرو، خود را ممتاز کرد و توانست به پاس انجام آن کار مدال طلای آکادمی علوم و ادبیات دانمارک را به دست آورد.

تروما صدمه روانی ناشی از شوك پس از یك حادثه یا واقعه خشونت بار و به طوركلی تجربه ای دشوار در زندگی افراد است. تجربه رشد روانی پس از تروما هم ظاهراً می تواند پس از نوعی آسیب شدید روانی یا تروما رخ دهد. به این ترتیب رشد پس از تروما مستلزم تجربه یك زندگی دشوار مثل دست و پنجه نرم كردن با سرطان است.
گفته می شود این تجربه می تواند باعث ایجاد تحولی روحی و روانی در فرد شود و چشم انداز مثبت تری در هنگام مواجهه با وقایع زندگی در وی ایجاد كند. اما تحقیقاتی كه در سال های اخیر انجام شده تاحدی خلاف این نظر را ثابت می كند.