یکی از روش‌های مقاومت سیاه‌پوستان در برابر ستم و بردگی، شورش‌ها و قیام‌ها بود. به گفته‌ی هربرت آپتکر، مورخ، در کتاب خود با عنوان «شورش‌های بردگان سیاه‌پوست آمریکایی»، حدود 250 شورش، قیام و توطئه در این زمینه ثبت شده است. این شورش‌ها، نمادی از اراده‌ی قوی بردگان برای آزادی و رهایی از بند بودند.

در این مطلب، به بررسی 5 مورد از مهم‌ترین و به‌یادماندنی‌ترین این شورش‌ها و توطئه‌ها می‌پردازیم که در مجموعه مستند «آفریقایی آمریکایی‌ها: رودخانه‌های بسیاری برای عبور» اثر هنری لوئیس گیتس نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند. این انتخاب بر اساس اهمیت تاریخی این رویدادها صورت گرفته است.

این شورش‌ها عبارتند از: شورش استونو، توطئه شهر نیویورک در سال 1741، توطئه گابریل پراسر، شورش آندری و شورش نات ترنر. هر یک از این قیام‌ها، داستانی از مقاومت، شجاعت و تلاش برای آزادی را روایت می‌کنند.

شورش استونو: بزرگترین قیام بردگان در آمریکای مستعمراتی

شورش استونو، بزرگترین قیام سازمان یافته توسط بردگان آفریقایی-آمریکایی در دوران آمریکای مستعمراتی بود. این واقعه در نزدیکی رودخانه‌ی استونو در کارولینای جنوبی رخ داد. جزئیات دقیق این شورش که در سال 1739 به وقوع پیوست، به دلیل وجود تنها یک گزارش دست اول، تا حدودی مبهم است. با این حال، گزارش‌های غیرمستقیم متعددی نیز ثبت شده‌اند که همگی توسط ساکنان سفیدپوست منطقه نگارش شده‌اند.

در 9 سپتامبر 1739، گروهی متشکل از حدود بیست برده‌ی آفریقایی-آمریکایی در نزدیکی رودخانه‌ی استونو گرد هم آمدند. این روز برای آغاز شورش برنامه‌ریزی شده بود. آن‌ها ابتدا به یک انبار اسلحه حمله کرده و پس از کشتن صاحب آن، خود را مسلح کردند.

قیام‌کنندگان در حالی که با کوبیدن بر طبل‌ها و حمل پلاکاردهایی با شعار «آزادی» در امتداد کلیسای سنت پل پیش می‌رفتند، به سمت فلوریدا در حرکت بودند. رهبر این گروه مشخص نیست، اما برخی معتقدند مردی به نام کاتو و برخی دیگر او را جمی می‌دانند.

این گروه در طول مسیر خود، چندین برده‌دار و خانواده‌هایشان را به قتل رساندند و خانه‌ها را به آتش کشیدند. هدف آن‌ها ایجاد موجی از وحشت و الهام بخشیدن به دیگر بردگان برای پیوستن به قیام بود.

اما این قیام دیری نپایید. در عرض حدود ده مایل، یک گروه شبه‌نظامی سفیدپوست به آن‌ها رسید. مردان برده در مقابل چشمان دیگر بردگان گردن زده شدند. در پایان این درگیری‌ها، 21 سفیدپوست و 44 سیاه‌پوست کشته شدند. شورش استونو اگرچه با سرکوب خونین مواجه شد، اما به عنوان نمادی از مقاومت و اراده‌ی بردگان برای آزادی در تاریخ ثبت شد.

توطئه نیویورک سیتی در سال 1741: آتش و اتهام

توطئه نیویورک سیتی در سال 1741 که به «محاکمه توطئه سیاهان» نیز شهرت دارد، هنوز هم برای مورخان معمایی است. چگونگی و چرایی آغاز این رویداد به طور کامل مشخص نیست.

برخی از مورخان معتقدند که بردگان سیاه‌پوست، نقشه‌ای برای پایان دادن به برده‌داری طراحی کرده بودند. در مقابل، عده‌ای دیگر بر این باورند که این رویداد، بخشی از اعتراضات گسترده‌تر علیه سلطه‌ی انگلستان بر این مستعمره بوده است.

آنچه مسلم است، این است که بین ماه‌های مارس و آوریل سال 1741، ده آتش‌سوزی در سراسر نیویورک سیتی رخ داد. در آخرین روز این آتش‌سوزی‌ها، چهار حریق به طور همزمان شعله‌ور شدند. هیئتی منصفه به این نتیجه رسید که گروهی از سیاه‌پوستان آتش‌افروز، این آتش‌سوزی‌ها را به عنوان بخشی از یک توطئه برای پایان دادن به برده‌داری و کشتن سفیدپوستان به راه انداخته‌اند.

در پی این حوادث، بیش از صد برده‌ی آفریقایی-آمریکایی به اتهام سرقت، آتش‌سوزی و شورش دستگیر شدند. از این تعداد، 13 مرد آفریقایی-آمریکایی در آتش سوزانده شدند، 17 مرد سیاه‌پوست، دو مرد سفیدپوست و دو زن سفیدپوست به دار آویخته شدند. علاوه بر این، 70 آفریقایی-آمریکایی و هفت سفیدپوست از نیویورک سیتی تبعید شدند. این رویداد، نشان‌دهنده‌ی ترس و بی‌اعتمادی عمیقی بود که در آن دوران در جامعه‌ی نیویورک حکمفرما بود.

توطئه شورش گابریل پراسر: رویایی که ناتمام ماند

گابریل پراسر و برادرش، سولومون، در تدارک شورشی بودند که می‌توانست گسترده‌ترین قیام در تاریخ ایالات متحده باشد. برادران پراسر با الهام از انقلاب هائیتی، بردگان، سیاه‌پوستان آزاد شده، سفیدپوستان فقیر و بومیان آمریکا را برای شورش علیه سفیدپوستان ثروتمند سازماندهی کردند. اما شرایط نامساعد جوی و ترس، مانع از وقوع این شورش شد.

در سال 1799، برادران پراسر نقشه‌ای برای تصرف میدان کاپیتول در ریچموند طراحی کردند. آن‌ها بر این باور بودند که می‌توانند جیمز مونرو، فرماندار ایالت را به عنوان گروگان نگه دارند و با مقامات مذاکره کنند.

پس از اینکه گابریل، سولومون و مرد برده‌ی دیگری به نام بن را از نقشه‌های خود آگاه کرد، این سه نفر شروع به جذب نیرو کردند. زنان در شبه‌نظامیان پراسر جایی نداشتند.

نیروها از شهرهای ریچموند، پترزبورگ، نورفولک و آلبرمارل و همچنین شهرستان‌های هنریکو، کارولین و لویزا جذب شدند. پراسر از مهارت خود به عنوان آهنگر برای ساختن شمشیر و قالب‌گیری گلوله استفاده کرد. دیگران نیز به جمع‌آوری سلاح پرداختند. شعار این شورش، همان شعار انقلاب هائیتی بود: «مرگ یا آزادی». اگرچه شایعاتی در مورد شورش قریب‌الوقوع به فرماندار مونرو گزارش شده بود، اما او به آن‌ها توجهی نکرد.

پراسر، روز 30 اوت 1800 را برای آغاز شورش تعیین کرد. با این حال، یک رعد و برق شدید، سفر را غیرممکن کرد. روز بعد، که قرار بود شورش آغاز شود، چندین برده‌ی آفریقایی-آمریکایی، نقشه‌ها را با برده‌داران خود در میان گذاشتند. زمین‌داران، گشت‌زنی را آغاز کردند و به مونرو هشدار دادند. او نیز شبه‌نظامیان ایالتی را برای جستجوی شورشیان سازماندهی کرد. در عرض دو هفته، حدود 30 برده‌ی آفریقایی-آمریکایی در زندان منتظر محاکمه در دادگاه ویژه‌ای بودند که در آن افراد بدون حضور هیئت منصفه محاکمه می‌شدند، اما اجازه داشتند شهادت ارائه دهند.

محاکمه‌ها دو ماه به طول انجامید و حدود 65 مرد برده محاکمه شدند. گزارش شده است که 30 نفر اعدام شدند، در حالی که دیگران فروخته شدند. برخی بی‌گناه شناخته شدند و برخی دیگر مورد عفو قرار گرفتند.

در 14 سپتامبر، هویت پراسر برای مقامات فاش شد. در 6 اکتبر، محاکمه‌ی پراسر آغاز شد. چندین نفر علیه پراسر شهادت دادند، اما او از ارائه هرگونه اظهار نظر خودداری کرد.

در 10 اکتبر، پراسر در محوطه اعدام شهر به دار آویخته شد. توطئه شورش گابریل پراسر، اگرچه به سرانجام نرسید، اما نشان‌دهنده‌ی عمق ناامیدی و اراده‌ی بردگان برای دستیابی به آزادی بود.

قیام آلمانی‌های 1811 (شورش آندری): بزرگترین قیام بردگان در تاریخ آمریکا

قیام آلمانی‌های 1811 که با نام شورش آندری نیز شناخته می‌شود، بزرگترین قیام بردگان در تاریخ ایالات متحده به شمار می‌رود.

در 8 ژانویه 1811، یک مرد برده به نام چارلز دسلوندس، رهبری یک شورش سازمان‌یافته از بردگان و مارون‌ها (بردگان فراری) را در امتداد ساحل آلمانی رودخانه‌ی می‌سی‌سی‌پی (حدود 30 مایلی نیواورلئان امروزی) بر عهده گرفت. با پیشروی دسلوندس، شبه‌نظامیان او به حدود 200 شورشگر رسیدند. شورشیان دو مرد سفیدپوست را کشتند، حداقل سه مزرعه و محصولات همراه آن‌ها را به آتش کشیدند و در طول مسیر به جمع‌آوری سلاح پرداختند.

در عرض دو روز، یک گروه شبه‌نظامی از زمین‌داران تشکیل شد. این گروه با حمله به مردان سیاه‌پوست برده در مزرعه‌ی Destrehan، حدود 40 نفر از جویندگان آزادی را کشتند. بقیه دستگیر و اعدام شدند. در مجموع، تخمین زده می‌شود که 95 شورشی در این قیام کشته شدند.

رهبر این شورش، دسلوندس، هرگز محاکمه نشد و مورد بازجویی قرار نگرفت. در عوض، به گفته‌ی یکی از زمین‌داران:

«دست‌های چارلز [دسلوندس] قطع شد، سپس به یک ران او شلیک شد و بعد به ران دیگر تا اینکه هر دو شکستند - سپس به بدنش شلیک شد و قبل از اینکه بمیرد، در یک دسته کاه قرار داده شد و سوزانده شد!»

شورش نات ترنر: قیام برده‌ای با الهام از وحی

شورش نات ترنر در 22 اوت 1831 در شهرستان ساوت‌همپتون، ویرجینیا رخ داد. ترنر که از بدو تولد برده بود، خواندن را آموخت و برای سایر بردگان موعظه می‌کرد. او معتقد بود که از جانب خدا وحی دریافت کرده است تا رهبری یک شورش را بر عهده بگیرد.

شورش ترنر این دروغ را که برده‌داری یک نهاد خیرخواهانه است، رد کرد. این شورش به دنیا نشان داد که چگونه مسیحیت از ایده آزادی برای سیاه‌پوستان حمایت می‌کند.

ترنر در اعترافات خود، این‌گونه بیان کرد:

"روح القدس خود را بر من آشکار کرد و معجزاتی را که به من نشان داده بود، روشن ساخت - زیرا همان‌طور که خون مسیح بر این زمین ریخته شد و برای نجات گناهکاران به آسمان صعود کرد و اکنون دوباره به شکل شبنم به زمین بازمی‌گردد - و همان‌طور که برگ‌های درختان، نقش اشکالی را که در آسمان دیده بودم، بر خود داشتند، برای من آشکار بود که منجی در شرف این است که یوغی را که برای گناهان بشر بر دوش کشیده است، بر زمین بگذارد و روز بزرگ داوری نزدیک است."